محمد ميرك بن مسعود حسينى منشى

35

رياض الفردوس خانى ( فارسى )

بناى آن را به قباد بن فيروز منسوب مىسازند و برخى اين قول را ضعيف شمرده‌اند . طولش از جزاير خالدات « فو » و عرض از خط استوا « رل » . در قديم الايام شهرى معمور بوده . به اصناف خوبيها و انواع بودنيها آراسته و پيراسته ، به روزگار ملاحده - لعنهم اللّه و خذلهم - خرابى تمام به حال آن بلده راه يافته . هوايش گرمسير و آبش از چشمه‌اى است كه منبعش در قريهء مذكور است . ليمو و نارنج موفور در آنجا به حاصل آيد . و در آن نواحى چاهى است كه بئر سيامك گويند . همواره بخارى از آن چاه مرتفع شود كه هر مرغ [ كه ] از فرازش طيران نمايد فجأة هلاك شود ، و اگر انسان نيز به آبش غسل كند نعش او را بيرون آورند . كردستان و كيكاوس « 1 » دو قريهء معموراند قريب ارجان ، ليكن در اين وقت كردستان آبادان‌تر است . هوايش بهتر از ساير گرمسيرات باشد . و آب كردستان از رودخانهء ارغون است كه اكنون به رودخانهء كردستان مشهور است . نارنج و ليمو بسيار دارد و غلهء موفور در آنجا به حاصل آيد و خرماش كه مصدوقهء « وَ النَّخْلَ باسِقاتٍ لَها طَلْعٌ نَضِيدٌ رِزْقاً لِلْعِبادِ » است به نحوى لطيف مىشود كه نظيرش در ساير بلاد گرمسير امكان ندارد . و در قديم الايام امراء كرد از اطراف آمده در آنجا سكونت نمودند و به كردستان شهرت يافت . و بناى قريهء كيكاوس [ 8 الف ] به اسم شاه كاوس مشهور است و گنبدى فسيح عريض رفيع در آنجا است . گويند كه اين گنبد دار الامارهء كاوس بوده است . ارّجان و بهبهان را بعضى به قباد بن فيروز منسوب مىسازند و برخى از ابنيهء شاپور بن

--> ( 1 ) . به گفتهء نور محمد مجيدى حومهء بهبهان هنوز به همين نام ناميده مىشود .