محمد ميرك بن مسعود حسينى منشى

4

رياض الفردوس خانى ( فارسى )

بود آن نسخه را ديدم و با مطالعهء روضهء دوازدهم بر اهميت بيش‌بهاى متن آگاهتر شدم . پس از چند سالى كتاب برجستهء ه . گاوبه دربارهء گذشتهء ناحيهء ارّجان انتشار يافت « 1 » و دريافتم كه اعتبار كتاب براى آن دانشمند نيز مشخص شده و از آن بهره برده است . پس به صرافت آن برآمدم كه متن را اگر چه يازده روضهء آن مربوط به روزگاران پيش از مؤلف و دربارهء همهء سلسله‌هاى حكومت‌كننده بر ايران است و طبعا برگرفته از مآخذ معروف پيشين ، به مناسبت روضهء دوازدهم و بخش جغرافيايى مندرج در آغاز متن به چاپ برسانم . پس به لطف هميشگى و دلبستگى علمى دوستم جان‌گرنى استاد دانشگاه آكسفورد به رشتهء تاريخ ميكروفيلمى از رياض الفردوس را به دست آوردم و در تهران تبديل به عكس كردم و به استنساخ آن پرداختم و قسمتى هم توسط مؤسسهء اميد حروف‌چينى مقدماتى شد . براى مقابله نخست از دوست فاضل پرتوان هاشم محدث درخواه همكارى شدم . ايشان به مهر تمام توانست پنجاه ورق را مورد مطابقه قرار دهد ولى چون كارهاى دلپسندترى را در دست داشت و نسخه هم به مناسبت بدى خط و بدى عكس و مملو بودن از اغلاط املائى و اصطلاحى دشوارخوان بود بخت با من يار نشد كه از همكارى او بهره‌ياب بمانم . چندى اوراق را به كنارى گذاردم و فرصتى مىجستم كه مگر باز بر سر آن روم . تا اين كه روزى خانم فرشتهء صرّافان كه در قلمرو متون تاريخى از تصحيح و نشر « تذكرهء مقيم خانى » تأليف محمد يوسف بيك منشى ( تهران 1380 ) فراغت پيدا كرده بود از من خواست متنى را به او معرفى كنم كه بتواند به تصحيح آن بپردازد . به ايشان گفتم چون متن رياض الفردوس را به مراحلى رسانيده‌ام اگر همت همكارى داشته باشيد براى آگاهى شما به يك دوره از تاريخ عمومى ايران مفيد تواند بود . زيرا اين متن به يك بار خواندن و يك بار چاپ شدن مىارزد . خوشبختانه ايشان پذيراى درنورديدن اين راه دشوار شد و حاصل همكارى چهار ساله كتابى است كه اينك مىبينيد . اين را هم بنويسم كه چون آقاى نور محمد مجيدى از مردمان ممسنى در صدد تأليف دو كتاب يكى در معرفى كهگيلويه و بوير احمد و ديگرى در معرفى ممسنى برآمد ايشان را از بودن عكس رياض الفردوس نزد خود آگاه كردم و اوراق مربوط به جغرافياى

--> ( 1 ) . H . Gaube , Die sudpersische Proving Arragan / Kuh - Giluyeh von der arbbische . Eroberung bis Zur Safawidenzeit . Vienna 1973 .