اصقاع و ارباع گيتى در شرح جمعيت و جامعيت آن ابكم . . . » « 1 » محمد خاوند شاه صاحب « روضة الصفا » در وصف هرات ، شميران و بادغيس گويد : « اول قلعهء كه در خراسان ساختند و پرداختند قلعهء شميران است ، دختر ضحاك اول قصبهء او را بنا نهاد ، و آنگاه در عمارت هرات شروع نمود ، و يكى از فرزندان سياوش ولايت بادغيس را معمور گردانيد ، و آن عرصه‌ايست دلگشا ، و بغايت طويل و عريض ، مشتمل بر مزارع و مراتع بسيار ، و محتوى بر جداول و انهار بيشمار : در جهان كس نديده بود چنان * منزل دلفروز جان افزاى عرصهء فرخش جهان‌افروز * ساحت فرخش جهان‌آراى و طالع شهر هرات برج ثور است ، و صاحبش زهره بمريخ ناظر است . مردم اين شهر عشرت‌دوست و دلير و جنگجوى و مردانه باشند ، و چون برج دوم كه آن را بيت - المال خوانند جوز است از مثلثه مال در دست ساكنان آنجا قرار نگيرد ، و اهالى اين خطه شريفه غريب‌نواز ، مهمان‌دوست ، و بامروت باشند . و اين مسكن ميمون مسكن زهاد و عباد و اتقيا و صلحا ، و مامن اصحاب حاجات ، و مرجع غربا و فقرا باشد » . « 2 » خيابان هرات يا « كوى خدايگان » « و از مواضع ميمون كه بلطافت آب‌وهواى آن در ربع‌مسكون موضعى نيست خيابان هرات است ، و بىشائبهء تكلف مضمون : روضة من رياض ، در شأن آن آيتى ، و فحواى منقولهء : روضة الماء نهرها سلسال ، در اوصاف بساتين او است روايتى . و مزارات اكابر و مشايخ علما و صلحا در آن موضع متبرك بسيار است ، و حظاير و بقاع در يمين و يسار آن بيشمار ، در زمان جاهليت نيز اين مقام ميمون قبلهء دعوات و كعبهء حاجات خاص و عام بوده ، و اكابر و اصاغر و مقيم و مسافر بدين منزل شريف تبرك

--> ( 1 ) - روضات الجنات فى اوصاف مدينة هرات بخش يكم - ص 23 - 22 . ( 2 ) - خاتمه روضة الصفا ، مخطوطه كتابخانه ملى ملك