صفة مسجد جامع هرات خصه إله بميامن البركات ديگرى از آيات باهره و آثار ظاهرهء اين بلدهء فاخره كه بر اكثر بقاع جهان شرف مزيت و زينت رجحان « 1 » دارد مسجد جامع اوست كه بكرات از السنهء ثقات نقات « 2 » استماع افتاده كه جناب جنات‌مآب قدسىمستطاب غوث الزمان مالك ممالك العلم و العرفان « 3 » مولانا سعد الملة و الدين الكاشغرى قدّس إله روحه العزيز ميفرموده‌اند كه در شان « 4 » مسجد حرام نص كلام « 5 » واردست ، و الا فيض اين مقام خجسته فرجام كم از آن نيست ، و الحق بقعهءايست به وضع غريب و طرح عجيب ساخته ، و بعظم شان و رفعت مكان و فسحت ساحت و نزاهت اطراف و غرابت اوصاف و صفاى ظاهر « 6 » و ذكاء مظاهر پرداخته . لامير خسرو دهلوى « 7 » : مسجد او جامع فيض اللّه * زمزمه خطبهء او تا به ماه

--> ( 1 ) - مج : پقاع جهان شرف دارد . مك : بقاع جهان شرف مزيت و زينت رجحان دارد . ( 2 ) - اين كلمه در نسخه‌ها مخدوش است ، در مج نقطه ندارد و در مك بعد از كلمهء ثقات كلمهء ديگرى بوده كه آن را محو كرده‌اند و جاى آن سفيد است . ظاهرا بقرينه كلمهء « ثقات » درست اين عبارت : « ثقات نقات » يا « ثقات و نقات » بوده است . و متن قياسا اصلاح شد . و ثقات جمع ثقه : من يعتمد عليه و يوءتمن به و النقة : اتباع للثقه ، يقال : « فلان ثقه نقه » : يعتمد عليه خالص حسن ، و الجمع : « ثقات نقات » . از نقى ، نقاوة و نقاء : حسن و خلص . ( لسان العرب ) . ( 3 ) - مك : غوث الزمان مالك ممالك العلم و العرفان مولانا . مج : غوث الزمان مولانا . ( 4 ) - مك : ميفرموده‌اند كه در شان . مج : ميفرموده كه در شان . ( 5 ) - مك نص كلام واردست . مج : نص وارد است . ( 6 ) - مك : و صفاى و ذكاء . مج : و صفاى ظاهر و ذكاء . ( 7 ) - مك : لامير خسرو دهلوى . مج : لامير خسرو .