از آن وكيع بن سود يك ماه بود ، پس از آن يزيد بن المهلب بخراسان آمد ، و عامل عراق بود يك ماه در هرات مقام كرد ، و مهلب بن يزيد را عامل خراسان ساخت چون شش ماه بود عقبة بن الجراح الحارثى بيامد و يكسال و دو ماه بود ، پس پيش عمر بن عبد العزيز رفت و عبد الرحمن بن نعم الايادى را « 1 » نايب كرد ، چون يكسال و هفت ماه گذشت سعيد بن عبد العزيز قرشى آمد و يكسال عمل كرد ، بعد از آن اسد ابن عبد إله البجلى سه سال بود ، پس حكم بن عوانه را خليفه كرد و بعراق رفت ، و بعد از آن « 2 » ششماه اسد بن عبد إله السلمى پنج ماه عمل راند ، پس جنيد بن عبد الرحمن المرى « 3 » سه سال و نيم عامل بود ، پس عمارة بن حريم المرى خليفهء جنيد دو ماه

--> بدرود گفته اصول اسلامى را پايمال نموده بود - فرمانى بدين مضمون براى حكم فرستاد : « ان امير المومنين معاوية كتب الى ان اصطفى له البيضاء و الصفراء فلا تقسمن شيئا من الذهب و الفضه » اما حكم بدين دستور التفات ننموده و مانند سابق خمس اموال را براى خليفه فرستاده و بقيه را ميان مسلمانان تقسيم كرد و در جواب زياد نوشت : « انى وجدت كتاب إله قبل كتاب امير المومنين معاوية ، و لو ان السماء و الارض كانتا رتقا على عبد ثم اتقى إله لجعل إله له منها مخرجا » . او از حكومت خراسان معزول گرديد و سلم بن زياد از طرف يزيد بن معاوية و الى آنديار شد و درين اثناء يزيد درگذشت و فتنه ابن زبير در عراق قايم شد و خراسان دچار آشفتگى شديد گرديد سلم خراسان را ترك گفته و از جانب خود عبد إله بن خازم را بر خراسان ولايت داد ، پس عبد الملك حجاج بن ابو عبيده ثقفى را بر عراقين و خراسان حكومت داد : و حجاج از طرف خود قتيبة بن مسلم را كه از سنگدل‌ترين و خونخوارترين سرداران بنى اميه بود بخراسان فرستاد و ميانه او و مردم آنسامان حوادث خونينى بوقوع پيوست ، قتيبة قلبى مملو از تعصب قومى عربى و دشمنى قوم فرس داشت بدين‌سبب درين وقايع پاى از حدود سياست فراتر نهاده و به نابود ساختن شعائر و آثار ملى باستانى ايران كوشيده موبدان خراسان را كه وارثين فرهنگ كهن‌سال ايران بودند همگى بقتل رسانيده در بخارا طالقان ، بلخ و خوارزم معابد و مدارس باستانى را ويران كتابخانه‌ها را دستخوش حريق نموده و آخرين ضربت قاضية را بر بقية السيف فرهنگ ساسانى و آثار پهلوى وارد ساخت . ( آثار الباقية - بيرونى ص 35 - 36 . كتاب البلدان يعقوبى 315 - 308 . فتوح البلدان - بلاذرى - ص 424 ) . ( 1 ) - مج : نعم الايادى نايب . مك : نعم الايادى را نايب . ( 2 ) - مج : بعد از آن ششماه . مك : بعد از ششماه . ( 3 ) - « و استعمل هشام بن عبد الملك فى سنة 112 ه الجنيد بن عبد الرحمن المرى على خراسان » فتوح البلدان - بلاذرى ص 435 .