معين الدين محمد زمچى اسفزارى

379

روضات الجنات في اوصاف مدينه هرات ( فارسى )

بنشابور مقام كرده تا بجنگ او را فتح كردند ، « 1 » و هرات بطريق صلح فتح شد ، و پيشتر كسى كه بفتح ممالك خراسان آمد ، عبد إله بن عامر بود « 2 » ، پس از وى سعيد بن عثمان بن « 3 » عفان القريشى ، و پس از وى عبد إله عامر ديگرباره بخراسان آمد ، بعد از آن حكم ابن عمرو الغفارى ، پس از آن عبيد إله بن زياد ، پس از وى عبد الرحمن بن زياد ، بعد از وى سالم بن زياد ، بعده عبد إله بن خازم السلمى در ايام قتيبة بن مسلم نه سال بخراسان بود ، بعد از آن اميه بن عبد إله القرشى چهار سال بود پسر خود يزيد را خليفه كرد ، و يزيد نيز برادر خود فضل بن مهلب را خليفه كرد ، پس از آن قتيبة بن مسلم الباهلى « 4 » دو سال بود ، پس قتيبه را بكشتند در سنهء ست و تسعين بعد

--> ( 1 ) - مج : فتح كردند . مك : فتح كرد . ( 2 ) - بلاذرى ميگويد : « فلما استخلف عثمان بن عفان ولى عبد إله بن عامر بن كريز البصره فى سنة 28 و يقال فى سنة 29 ه ثم غزا خراسان فى سنة 30 و بعث عبد إله بن خازم بن اسماء بن الصلت الى خراسان . . . » « و وجه ابن عامر جيشا الى هرات و عليه خليد بن عبد إله الحنفى . . . و يقال ان ابن عامر سار نفسه الى هراة ثم صالحه مرزبان هراة عن هراة و بوشنج و بادغيس على الف الف درهم ، و ارسل مرزبان مرو الشاهجان يسأل الصلح فوجه ابن عامر الى مرو حاتم بن النعمان الباهلى فصالحه على الفى الف و مائتى الف درهم » . فتوح البلدان يحيى بن جابر البلاذرى ص 410 - 412 . كسانى را كه اسفزارى درين روضه بعنوان ولات و حكام هراة فهرست‌وار نامبرده است غالبا از مردان نامدار دولتين بنى اميه و بنى العباس ميباشند كه بولايت خراسان بزرگ ( ايران شرقى ) منصوب بوده‌اند ، و چون بيشتر اوقات شهر هراة مركز و تختگاه خراسان بوده ولات خراسان در آنشهر اقامت گزيده و نواب و عمال خود را از آنجا بديگر ديار خراسان گسيل ميداشته‌اند . و پس از ظهور طاهريان ، و قيام يعقوب ليث صفارى ( رويگرزادگان ) و سپس پيدايش دولت ملى سامانيان ، و بالاخره ظهور سلطنت آل سبكتكين مركز خراسان از هراة به : مرو ، نيشابور ، زرنج سيستان ، بخارا و غزنين انتقال يافته و حكام هراة درين تختگاهها تعيين و اعزام ميگرديده است . ( 3 ) - مج : عثمان عفان . مك : عثمان بن عفان . ( 4 ) - همين كه معاوية بن ابى سفيان بر اريكه خلافت استقرار يافت بار ديگر عبد إله بن عامر را بولايت خراسان فرستاد ، و پس ازو زياد بن سمية ( زياد بن ابى سفيان ) را بر خراسان و عراقين ولايت داد ، زياد در بصره نشست و از جانب خود حكم بن عمرو الغفارى را بولايت خراسان گسيل نموده زياد از طرف معاوية - كه بتازگى روش خلفاى راشدين را