معين الدين محمد زمچى اسفزارى

341

روضات الجنات في اوصاف مدينه هرات ( فارسى )

در مضافات و توابع او مواضع و مزارع « 1 » خوش است ، و آب و هواى موافق و محصولات بسيار « 2 » دارد ، [ همين نسق قصبهء قندهار آب و هواى ناگوار دارد ] « 3 » . و در ميان قلعهء آن چاهى است عميق در سنگ‌خارا « 4 » كنده ، و بعضى كسان كه در آن چاه خوض كرده‌اند آب او را جارى ديده‌اند ، « 5 » و در وقتى كه آب از آن ميكشند برگهاى درخت و شاخهاى گياه از وى بيرون ميآيد كه دلالت بر آب روان مىكند ، « 6 » [ و در نواحى آن ولايت مردم اوغان مىباشند ، و برده بسيار از آنجا بهرات مىآيد ] ، و فى الواقع بندر خوبست و هرات از وى جمعيت نيك دارد ، و قندهار بگرمسير متصل است و گرمسير را باختر زمين ميگويند ، و يكى از شهرهاى آن زمين « داور » « 7 » است كه دار الملك سلطان سورى « 8 » بوده كه جد سلاطين غور « 9 » بوده است . « 10 »

--> ( 1 ) - مج : و مزارع خوش است . مك : مزارع است . ( 2 ) - مج : بسيار . مك . مد : بسيار دارد . ( 3 ) - عبارت : [ همين نسق قصبهء قندهار آب و هواى ناگوار دارد ] از زيادات مج است . ( 4 ) - مج : خاراكنده و بعضى كسان . مك : خارا و كسان . ( 5 ) - مك : و در وقتى . مج : در وقتى . ( 6 ) - عبارت : [ و در نواحى آن ولايت . . . بهرات مىآيد ] . از زيادات مج و مد مىباشد . و مج : اوغان . مد : افغان . مك : ندارد . ( 7 ) - « داور : و اهل تلك الناحية يسمونها « زمنداور » و معناه ارض الداور ، و هى ولاية واسعة ذات بلدان و قرى مجاورة لولاية « رخج » و « بست » و « الغور » قال الاصطخرى الداور اسم اقليم خصيب و هو ثغر الغور من ناحية سجستان و مدينة « الداور » و در « غور » و هما على نهر هندمند » معجم البلدان - ج / 2 / ص 541 . ( 8 ) - پدربزرگ ملوك غور « محمد سورى بن امير پنجى بن نهاران بن امير پولاد بن شنسب » و سلسلهء اصلى اين خاندان كه در غور و فيروزكوه و غزنين سلطنت كرده و به ملوك غور يا آل شنسب مشهور ميباشند : عز الدين حسين / فيروزكوه / 493 ه قطب الدين محمد / فيروزكوه / 540 ه سيف الدين سورى / فيروزكوه / 543 ه بهاء الدين سام / فيروزكوه / 544 ه علاء الدين حسين جهانسوز / غزنين / 544 ه غياث الدين محمد بن سام / غور شهاب الدين محمد غورى / غزنين غياث الدين محمد بن سام / غزنين / 558 ه شهاب الدين و معز الدين ( معجم الانساب و الاسرات الحاكمة فى تاريخ الاسلامى - تأليف خاورشناس زامپاور الجزء الثانى ص 419 ) ( 9 ) - مج : غور بوده است . مك : غور است . ( 10 ) - قندهار : ذكر اين شهر در معجم البلدان ياقوت آمده و آن را جزء سجستان نوشته است . معجم البلدان - ج / 4 / ص 183 - 184 .