معين الدين محمد زمچى اسفزارى
265
روضات الجنات في اوصاف مدينه هرات ( فارسى )
نه بر طفل رحمت نه از پير شرم * نه آزرم خلق و نه ترس خدا « 1 » در تاريخ خراسان « 2 » چنين مسطور است كه دوازده شبانه روز شمار مقتولان
--> ( 1 ) - اين اشعار جزء قصيده طولانى است از كمال الدين اسمعيل كه در وقت مراجعت از خوارزم در مدح يكى از صدور آل صاعد و توصيف تخريب خانه خود بر دست مغول سروده و مطلعش اين است : منم اينكه كشتست ناگه مرا * دل و دامن از چنگ محنت رها منم اينكه از گردش روزگار * شدست آرزوهاء جانم وفا منم اينكه از ظلمت ظلم و جوز * چو يونس شدم مستجاب الدعا منم باز در پيش صدر جهان * زبان برگشاده بشكر و ثنا وز ان شيون خانها سوز تو * كى بذ خانه پردازتر از و با مساجد شده خندق پاركين * منابر شده هيزم شوربا كجا اهل قبله به موى مژه * همى خاك رفتندش از بوريا بصف خران و كه آراسته * مساجد كى بذ خانه اتقيا چو اوتاد در سجده افتاد سقف * چو ابدال گشته ستونها دو تا امامان چو قنديل آويخته * چو سجاده افكنده محرابها نه بر طفل رحمت نه از پير شرم * نه آزرم خلق و نه روى و ريا ز فرزند و جاه جوانى و مال * ممتع بمان تا بيوم الجزا نقل از يك نسخه مخطوطه قديمى ديوان كمال اسمعيل - كتابخانه ملى ملك . ( 2 ) - تاريخ خراسان : بواسطه اهميت سرزمين سردخيز و پربركت و پهناور خراسان در رقعهء امپراطورى عظيم عباسى و بسيارى دانشمندان ، سخنوران ، هنرمندان ، پهلوانان مردان نامدارى كه ازين خاك برخاسته و در ادوار مختلفه بروز و ظهور كرده صفحات تاريخ مجد و عظمت ايران را آرايش دادهاند كتب و معاجم بسيارى در تاريخ