شكار رئيس ماليه رقعه‌اى نوشته بود كه چون تازه وارد شده‌ايد پس از استراحت براى قطع مميزى شهر بيائيد . اين شد كه ما مشغول تفنن پس از آن‌همه صدمات طهران شديم . آقاها دو روز شكار آهو رفتند با دماغ سوخته مراجعت [ كردند ] . يك روز هم به كوههاى جنوبى براى شكار قوچ و ميش رفتند . دو سه كل ديده بودند تازى يكى را گرفته بود . ليكن بقدرى قوچ قوى بود كه تازى را كشيده بود . سنگ و خار شكم و دست و پاى تازى را مجروح نموده [ بود ] شكار خودى نجات داده مىرود . تازى را خون‌آلود آوردند . گفتند شكارها بسيار بسيار بزرگ بودند . اسلحه را گرفته‌اند . شكارچى كم شده . فعلا آهو و خوك و خرگوش يكى از آفات بزرگ اين دهات شده است . كوريجان برگرديم به اوضاع كوريجان و شمه‌اى از سرگذشت آن . چنانچه ذكر شد مرحوم پدرم در شصت و شش سال قبل خريدارى نموده است ( پنج سال قبل از تولد من ) . قبالهء دو دانگ آن كه نظرم هست در سه هزار تومان خريده شده بود . اين ده چهار فرسنگ خاك دارد . داراى نهرى از رودخانه و يك قنات داير و سه رشتهء بايرست كه در اين مدت به آبادى آن قنوات نپرداختند . اصلا پدر من خرج كردن در دهات خود را گناه كبيره مىدانست و در آبادى آنها يك شاهى خرج نمىكرد . ليكن به واسطهء اقتدار او اين ده از هر اجحاف و تعدى مصون بود . جمعيت و « جفت » آن زياد [ بود ] و ديم‌كارى زياد مىكردند . تا قبل از جنگ اينجا در نهايت آبادى بود و پانصد خانوار كه همه متمول بودند داشت . رعايا به واسطهء همان مصونيت اغلب كسبهاى ديگرى سواى رعيتى داشتند . روس و عثمانى در كوريجان در جنگ بين المللى بين دو اردوى متحارب [ نزاع ] واقع شد و چندين مرتبه دست به دست افتاد . تپه‌هاى جنوبى را عثمانيها و باغ جويبار و اطراف آن را روسها گرفته بودند . عثمانيها كه پس‌نشينى كردند ( بغداد را كه انگليس دفعهء ثانى گرفت ) روسها با اهل اين آبادى براى آن‌كه فريب حرفهاى پوچ عثمانيها را خورده و همراهى با آنها نموده بودند دشمن شدند و فورى كوريجان را متصرف [ شدند ] . مردم هم يك‌مرتبه ده را تخليه [ كرده ] دست عيال خود را گرفته با آنچه مقدور بود ببرند به دهات ديگر و شهر همدان متوارى شدند ( هنگام درو بود ) . روسها ريختند و مشغول غارت شدند . به علاوه رعاياى