به اخبار داخلى ايران است بيشتر مربوط است به سختى زندگى ، گرانى اجناس ، كميابى آذوقه ، مشكلات مسافرت ، ضرر نشر اسكناس و گاهى نقل آراء مردم و قضاوت آنها نسبت به رضا شاه . مؤلف درين دوره سه نامه دربارهء جواهرات سلطنتى و پردهء نقاشى كمال الملك به جرايد مىنويسد و متن آنها را درين مجموعه نقل كرده است . عين السلطنه در دو سال آخر عمر دچار ضعف عمومى ، كم‌بينائى ، درد پا و بيمارى سرطان شد . از حال و حوصلهء خاطرات‌نويسى افتاده بود . گاهى مطالبى را در تقويم بغلى يا اوراق مستقل تحرير مىكرد . چندين بار يادآور شده است كه ديگر قدرت نوشتن ندارم . درگذشتن يكايك از خويشان و معاشرانش او را به نوشتن اين سخن درست طنزگونه واداشت كه « ما هم از دنبال شرفياب مىشويم . » در جاى ديگرى نوشته است « همه رفته‌اند » . پايان عمر او مدتى كوتاه پس از اعلام تسليم ژاپون اتفاق افتاد . * * * دربارهء رفتن على اكبر دهخدا به زنجان براى تفتيش صحت انتخابات ( ص 5741 ) آقاى سيد على آل داود متن گزارش آن مرحوم را در مجلهء دانشكدهء ادبيات تربيت معلم شمارهء بهار 1376 طبع كرده است . همچنين بايد يادآور شوم كه دربارهء موراتوريم ( جلد ششم : 4272 ، 4490 ، 4781 و 4839 ) مقاله‌اى به قلم آقاى مظفر شاهدى در « تاريخ معاصر ايران » كتاب دهم ( 1375 ) انتشار يافته است . ( صفحات 37 - 54 ) . بنا به توضيحى كه از آقاى دكتر جان گرنى J . Gurney خواستم ضبط نام صاحب منصبى كه در قزوين به هنگام كودتا حضور داشت Smyth است . * * * پايان‌دهندهء اين مجلد فهرستى است از عناوين تفصيلى مطالب . اين عناوين فرعى در متن نوشتهء عين السلطنه نبود و براى آنكه مطالب به دنبال هم نباشد و خواننده به آسانى دريابد كه هر صفحه چه موضوعهايى را در بر دارد ، نوشته‌ها بندبند و آن عناوين الحاق شد . اينك براى اين كه خوانندگان بتوانند مندرجات هر مجلّد يا اطلاعات مربوط به هر دوره را به سهولت دنبال كنند و تا وقتى كه فهرست كامل كتاب نشر شده است تا حدودى وسيلهء دست‌يابى به مضامين كتاب را در دست داشته باشند . فهرست مذكور به كوشش آقاى مسعود توكلى استخراج و چاپ شد . اميدست زحمات ايشان مطلوب همگان باشد . بيست و هشتم بهمن‌ماه 1379 ايرج افشار