روزنامه كرايه‌كن شده بودند . پولشان را نمىخواسته‌اند در بهاى چيزى بدهند كه بىارزش شده بود . عين السلطنه پس از درگذشت پدر ( 1308 ) در سهمى كه از آبادى كوريجان همدان ( ص 7911 و 7932 ) به او رسيد به زراعت پرداخت و هرسال يكىدوبار به آنجا مىرفت و چند ماهى را در آنجا مىگذرانيد . همانطور كه در دورهء تصدى امور الموت ، اطلاعات مفيدى دربارهء كشاورزى و دام‌دارى آنجا لابه‌لاى خاطرات خويش مضبوط ساخت ، درين دوره هم از وضع نسق‌بندى ( ص 7682 ، 7685 ) ، جوق و بنه ( ص 7649 ) ، ترياك‌كارى ( ص 7682 ) ، خرج قنات ( ص 7686 ) ، خريد گندم توسط دولت ( در صفحات متعدد ) و آداب و رسوم روستائيان ، اسكان ايل گلباغى و رفتارهاى خشنى كه نسبت به آنها اعمال شد ( ص 7880 و 7903 ) ، املاك و اعيان خاندان قره‌گزلو مطالب خواندنى و اطلاعات مردم‌شناسى دست‌اول به بياض كاغذ سپرد كه خود در حكم « منوگرافى » تاريخى آن آبادى است . درين جلد اشاره به احوال عده‌اى از رجال هست . از جمله سرگذشت مفصل و منظمى از پدرش ( عز الدوله ) در بر دارد . درين سرگذشت آداب زندگى او را جزءبه‌جزء آورده و ياسايى را كه در مورد زنان خود مرعى مىداشت گفته است ( در صفحهء 7660 به بعد ) . از افرادى كه چندبار به اعمال او مىپردازد كريم آقا خان بوذرجمهرى است . نوشته است بعضى مىگويند كه بنا بوده است و بعضى مىگويند خميرگير . ولى او رئيس بلديه طهران شد و تركيب طهران عصر ناصرى را درهم ريخت . ديگر رجالى كه نامشان و يادشان اغلب به مناسبت وفات يا ديدار درين جلد ديده مىشود عبارتند از اعدل الدوله ( ص 8036 ) ، افخم الدوله ( ص 7863 ) ، افخم الملك خواجه نورى ( ص 7658 ) ، امير نظام قره‌گزلو ( ص 7776 ) ، عبد الحسين اورنگ ( ص 7894 ) ، حاجى علينقى كاشى ( ص 8067 و 8073 ) ، سردار اكرم قره‌گزلو ( ص 7776 ) ، سردار معظم كردستانى ( ص 7639 ) ، دكتر سعيد خان كردستانى ( ص 7831 ) ، سعيد الممالك همدانى ( بارها ازو ياد شده ) ، شعاع الدين ميرزا ( ص 7943 و 8036 ) ، عماد السلطنه ( ص 7756 و 7783 ) ، عميد الدولهء دوم ( ص 7944 ) ، عميد الملك حسابى ( ص 7677 ) ، فخر الملك اردلان ( ص 7659 ) ، على خان مترجم الممالك ( ص 7930 ) ، محتشم السلطنهء اسفنديارى ( ص 8045 ) ، مزين الدولهء نقاشباشى ( ص 7758 ) ، مستوفى الممالك ( ص 7744 ) ، معتضد السلطنه ( ص 7659 ) ، خانم نجم السلطنه ( ص 7758 ) ، نصير الدوله ( ص 7626 ) مطالب مربوط به پس از شهريور بيست قسمتى به اخبار جنگ اختصاص دارد . آنچه