( مشار اليه را آنقوره نزد كمال پاشا فرستاده بود ) ، فخر الممالك پسر حاج فخر الملك كه چند سال بود نهاوند بود حكومت ولايت ثلاث ، لواء الدوله سردار مختار خودمان كه نور بود حاكم قزوين ( اين دو نفر اخير به توسط حاج عز الممالك حاكم شدند . ) مقالهء فرانسه ضد شاه « ستاره » آرتيكل روزنامهء پاريس موسوم به « فان تيزى » را به فرانسه و ترجمهء فارسى كه در مذمت و عياشى شاه بود درج نموده بود . همه مىدانند رهنما مدير « ايران » را با سه نفر ديگر سردار سپه به پاريس و لندن براى همين كار فرستاد « 1 » كه در جرايد آنجا پول داده و بعضى آرتيكلها درج نمايند . ليكن چندان مؤثر واقع نشد . فقط اين يك آرتيكل رسيد . آن‌هم دير و وقت بسيار گذشته بود . ( شاه مردى است متين ، حسابى ، عاقل ، هرگز پيرامون كار زشت آن‌هم در ممالك خارجه نمىشود . جرايد آنجا هم به‌غير ايران است . ) دكتر احياء الممالك به امضاء دكتر احياء الممالك نامى نوشته بود در مجلس را بايد بست . « سياست » جواب داده بود آن قدرت كجا بود . ايضا فوق العاده‌اى منتشر شد كه احياء الممالك از زمرهء اشخاص ضاله و مضله است . طهران كمتر او را مىشناسند بروند از سمنانيها بپرسند . تا تدين ، عدل الملك ، دبير اعظم و امثال آنها اطراف سردار سپه هستند ما را نمىگذارند راحت و ساكت باشيم . در مجلس را ببندند كجا را باز كنند . اين راهنمائيهاست كه شما را منفور همه نموده است . شرحى « ستاره » از خالصىزاده تكذيب كرده و آخرش نوشته بود ما حجة الاسلام ، مجتهد عالم خيلى داريم كه محتاج تو عرب نباشيم . خوب است اگر بين النهرين راهت نمىدهند تركستان به روى . هتاكى حاجى آقا جمال نسبت به سردار سپه حاجى آقا جمال مجتهد روز آخر رمضان خيلى نسبت به سردار سپه هتاكى كرده و سپس تمام زن و مرد مسجد را به كلام اللّه قسم داد كه پيروى از قرآن نموده گوش به اين حرفهاى لغو جرايد و مردم گمراه ندهند . زنها همه برخاسته كلام اللّه به دست در مقابل

--> ( 1 ) - براى اطلاع بيشتر از اين موضوع به كتاب « نامه‌هاى محمد قزوينى به تقىزاده » مراجعه شود . ( ا . ا . )