قهرمان ميرزا عين السلطنه
7033
روزنامه خاطرات عين السلطنه ( فارسى )
عز الدوله و امور زندگى آمدم منزل . چون خدمت حضرت و الا نرسيده بودم اندرون رفتم . هنوز پايشان خوب خوب نشده و كسالت دارند . با اينحال تمام كار خود را از رسيدگى به سياههء خرج اندرون تا كارهاى ده و ملك را رسيدگى مىفرمايند و براى آن ذرهاى كسالت ندارند . من مشهدى اكبر لله آقا را ديدم الاغ آورده خاكروبهء دالان را مىبرند و قرقر مىكند كه حضرت و الا نوشتهء هفت سال قبل را بيرون آورده كه خاكروبهء عمارت را در ماهى پنج هزار قبول نمودهام و مىفرمايند از روى نوشتهء خودت حالا هم بايد عمل كنى . اينطور ما شاء اللّه حضرت و الا در كار خود و حفظ اسناد و لو نوشتهء پوچ مشهدى اكبر باشد مواظبت دارند . معتضد السلطنه و مدرس معتضد السلطنه مىگفت لرها مشغول چاپيدن و زدوخورد با قشون هستند ، خصوصا پس از اين حكايت جمهورى . گفت صبح خدمت مدرس رفتم تمامقد تواضع كرد . براى آنكه چند روز قبل آنجا رفتم گفت چرا كمتر تشريف مىآوريد . جواب گفتم حقيقة ما عادت نكردهايم به ما بىاعتنائى كنند . جمعه چهارم شوال - امروز علما همه مسجد رفتند ، وعاظ مثل ماه رمضان به منابر . مىگويند هر جمعه به همين ترتيب خواهد بود . ما دست از وعظ و نصايح كشيديم كه اين بلا را نزديك بود به سرمان بياورند . ليكن ما تجربه نمودهايم كه مىفرمايند ولى زود ترك مىكنند . تغييرات حكام قبل از حمل براى آنكه مبادا بعضى از حكام مخالف جمهوريت باشند ، بهعنوان آن كه مىخواهيم ترتيب جديد بدهيم [ آنها را ] احضار و معلق كردند ( معلق هم لغت جديدى است كه باطنا عزل است ، مثل فوق العاده كه همان قلّق و خدمتانهء قديم است . مثل رئيس اجرا كه همان فراشباشى استبداد است ) . اينك بعضى را ابقا و برخى تغيير نمودند . فارس به جاى نصرت الدوله كه وكيل شده وثوق السلطنه مىرود ، كرمان به جاى سردار معظم كه وكيل شده نظام الدوله ، خراسان به جاى سردار اسعد وكيل بختيارى حشمت الدوله ، تبريز به جاى اسمعيل خان امير لشكر سرهنگ سالار نظام كفيل شد