قهرمان ميرزا عين السلطنه

مقدمه 10

روزنامه خاطرات عين السلطنه ( فارسى )

عوامل مؤثر او روزبه‌روز بر مذمت كردن از قاجاريه دامن مىزدند . روزنامه‌هائى را تأسيس كردند كه كارشان نشان دادن معايب و مضرات سلطنت قاجارها بود . هرروز مقاله‌هايى انتشار مىيافت دائر بر اينكه آغا محمد خان چه كرد و فتحعلى شاه چگونه در عياشى غرق بود و هفده شهر قفقاز را واگذاشت . ناصر الدين شاه پنجاه سال وقت مملكت را به خوشگذرانى و گردش و اسب‌سوارى گذرانيد و از تفريحاتش آن بود كه آش مورچه به حرم خود بخوراند ( ص 6742 ) . مظفر الدين شاه وقتش به كارهاى باطل و حركات طفلانهء ناشايست با درباريان نالايق مىگذشت . محمد على شاه مجلس را به پشتيبانى روسها به توپ بست و عاقبت در سفارت روس رفت و گويى به بست نشست . زبان در طعن و دق بر احمد شاه دراز بود بيشتر از اين بابت كه از ايران رفته و آسايش در كنار درياى مديترانه را بر دست‌وپنجه نرم كردن با سردار سپه مرجح دانسته بود . در اين جلد از خاطرات عين السلطنه نقل قولها و نوشته‌هايى آمده است كه نشر آنها در روزنامه‌ها به منظور مذمت از قاجاريه و برانگيختن جامعه عليه آنها شروع بود . روز به روز هم بر دامنهء آن افزوده مىشد . چند روزنامهء قادر و متنفذ مدافع عمليات سردار سپه و مدافع افكار او بودند . على دشتى ، امير رضوانى ، ابو طالب شيروانى ، حسين صبا و ابراهيم ناهيد از برجستگان نويسندگان در آن جريان مىبودند . در قبال فعاليت مستمر آنها ، ملك الشعراى بهار و حسين كوهى كرمانى و عماد الاسلام خلخالى را بايد نام برد . حاميان سردار سپه در ميان وعاظ هم افرادى داشتند مانند سيد انارى كه معمولا در ميدان توپخانه بر ضد قاجاريه صحبت مىكرد . در ولايات ، به قدرت مقامات نظامى و پليس كه مجرى و مطيع صرف دستور سردار سپه بودند جلسات متعدد به حمايت او و در ضرورت تغيير سلطنت به جمهورى تشكيل مىشد . از عوامل ديگرى كه به نفع جمهورى پادويى مىكردند افرادى بودند مانند پهلوان‌زاده و قربان‌زاده و اراذل و اجامر جنجال‌طلب شهر ، آنها كه در هردوره‌اى وسيلهء آشوب‌طلبى مىشوند ( ص 6725 ) . مذمّت كردن از قاجاريه خواستهء روز بود ، از باب آنكه بتوان به جمهورى نظامى تبديل وضع پيدا كرد . جرايد وسيلهء مؤثرى در اين جريان بودند . مقالات بلندبالا در ذم قاجاريه مىنوشتند . از هر مناسبتى استفاده مىكردند تا بر قدرت سردار سپه بيفزايند . بطور مثال يكى از وسايل مهم تبليغى جرايد نشر عكسى بود از احمد شاه كه با يكى از رجال اروپايى و همسر آن شخص انداخته بود . جرايد معمولا آن قسمت از آن عكس كه احمد شاه و آن زن را كنار هم نشان مىداد چاپ مىكردند . سيد انارى آن را وسيلهء حملهء جانانه‌اى به شاه كرد . سيد انارى در مذمت قاجاريه آنقدر مصرّ بود كه در يكى از نطقهاى