اشخاص را محكوم سازيم فردا يك سلسله اسناد محرمانهء ديپلوماسى از آرشيو وزارت خارجهء روسيه انتشار داده نشود كه نظريات دو سال قبل ما را تخطئه نمايد . ( پايان مقالهء رعد ) من خودم يكى از كسانى بودم كه عقيده به دخول جنگ به كمك متحدين داشتم و يقين هم داشتم در صورتىكه قشون روس و انگليس در مخاصمه و جنگ باقى مىماندند ما به قوهء يا على و يا حسين عتبات عاليات را گرفته بوديم . اما امروز كه حال روسيه را مىبينم شكر مىكنم كه داخل جنگ نشديم ، زيرا پس از صلح روسيه باور نمىشود كرد كه ما و قشون انگليس مىتوانستيم و مىتوانيم جلو حملات آن همه قشون عثمانى را بگيريم كه فرونت صحراى جنگ او پس از صلح روسيه فقط منحصر به بين النهرين و شامات مىشود . به‌هرحال از آتيه كسى خبر ندارد . جنگ هم قمارى است كه برد و باخت هردو جزو آن است . منتهى قمار بد موحشى است . ترجمه از جرايد تفرقهء قشون روس - نظر به خبرى كه از اردوگاه عمومى به روزنامهء « رسكويه اسلو » نوشته‌اند اخبارى كه از نقاط مختلفهء ميدانهاى حرب مىرسد حكايت از تفرقهء تمام شعبات و دسته‌جات اردوهاى نظامى روسيه مىدهد . قطع‌نامه‌هائى كه از طرف شوراهاى قشون منتشر مىشود ، قراردادهائى كه سربازان در هركجا اتخاذ نموده و تصميم خود را بر اجراى آنها اعلان مىكنند هيچ‌گاه از احوال روحيهء آنها خبر نمىدهد . به عبارت اخرى اقوال و نشريات آنها مطابق با اعمال و افعال آنها نيست . مثلا سربازان در هرجا اظهار مىدارند كه اكثريت آنها برضد محاربهء داخلى و ستيزه با هموطنان خود بوده حتى الامكان نخواهند گذارد ميدان جنگ بين خودشان آراسته گردد . ولى همان حال در خصوص منزل و محل باهم منازعه نموده و اسلحهء آتشين و سلاح سفيد ( شمشير و سرنيزه ) بر وى يكديگر كشيده يا با سركردگان و صاحب‌منصبان درآويخته از فشار و تصنيق بدانها دست برنمىدارند . سالداتها از قرارنامه‌هاى مطبوعه و منتشرهء خود از وظيفهء سربازى از محبت وطن و حفظ آن صحبت كرده ليكن در همان‌حال از عوض دادن جاى رفقاى خويش كه در سنگر ساخلو بود و براى فراغت آنها بايد مساوات را منظور نمود امتناع مىكنند . روز از لزوم مدافعهء مقامات نظامى و فرونت حرب خود گفتگو كرده اما در تاريكى شب تعهدات روز را فراموش نموده صدصد فرار [ مىكنند ] و فرونت را بدون مدافع مىگذارند . يگانه آرزوى سربازان تعجيل در عقد صلح است كه هرچه زودتر جنگ خاتمه يا به دو صلح مستقر شود . اما به توسط كدام اشخاص و در تحت