قهرمان ميرزا عين السلطنه
4985
روزنامه خاطرات عين السلطنه ( فارسى )
چه شروط و ترتيب صلح به عمل آيد كه چندان مضر و باعث بىآبروئى نباشد ؟ براى سربازان ديگر فرق نمىكند خواه متضمن صلاح وطن باشد يا ضرر و خسارت ، ابدا نظر به آتيه ندارند كه چگونه نتايجى خواهد داشت . همينقدر براى نمونه يك مثل كافى است . لنين كه بيشتر از هركس اصرار در متاركهء جنگ و انعقاد صلح دارد يك كلمه گفته بود كه صلح امر فورى نيست كه در يك ساعت صورت بگيرد و ممكن نيست به اين زودى هم كه سربازان انتظار دارند انجام يابد ، مورد عداوت و كينهء سربازان شده به او ناسزا و دشنام ميدهند و حال اينكه خوب واضح است صلح محتاج مذاكرات و مراجعات و هزار چيز است . سربازان اظهار مىكنند ما عمدا اوضاع را مختل مىسازيم كه ممكن نباشد جنگ را دوام داد . بلى سربازان عمدا انبارها و ذخاير دولتى را يغما و غارت مىكنند كه جنگ ديگر امكان نداشته باشد و اسباب اختلال اوضاع صاحبمنصبان و پريشانى آنها را فراهم مىكنند كه مجبورا مطالبه و تقاضاى صلح كنند . غارت مردم يك نفر از سركردگان افواج معلومات ذيل را مىدهد . افسران و صاحبمنصبان از فرمان دادن ابا و امتناع دارند ، زيرا سربازان فرمانشان را اطاعت نمىكنند . قراولان و دستهجات اكتشافيه تكتك و دستهدسته فرار مىنمايند . پيشقراولان و قشون طلايه شبانه از ترس ، امتناع از گردش مىكنند . سربازان اصلا حاضر براى مشق و تعليم نمىشوند و مىگويند به حال ما هيچ فرق ندارد صلح صورت يابد يا نيابد . ما در 20 نوامبر به منازل خود مراجعت مىكنيم . اما اگر مشق و تعليم نكنيم و اولياى امور ببينند كه ما مستعد جنگ نيستيم زودتر صلح مىكنند . نقدا كار سربازها مردم غارت كردن ، صحبت صلح را ورد زبان ساختن است ، متمولين را با زشتترين كلمات ركيك دشنام دادن ، بالاخره فشنگ و بمبها را به هوا شليك نمودن و مهمات را بيهوده هدر دادن است . گمانشان اين است كه مهمات را بايد اينطور به مصرف رسانيد كه امتداد جنگ ممكن نگردد . بىهيچ شرم و خجالت مىگويند اگر نان نباشد ما مردم را غارت مىكنيم . صاحبمنصبان كه مىروند غفلتا از عقب او را هدف نموده بر وى شليك مىكنند . تابينها در حق صاحبمنصبان واضح مىگويند ما آنها را مجبور خواهيم كرد با ما آمده اهالى را غارت و يغما كنند . سنگرها را ترك و تخليه نمايند و در هر كارى با ما شريك شوند . چگونه خواهند توانست از شركت با ما امتناع نمايند . بدبخت صاحبمنصبان ايذاء و اذيت و مشقتهاى سخت ديده و تحمل مىكنند و تنها اداء وظيفه در مقابل وطن است كه آنها را وادار به قبول اينقدر جفا و تحمل اين همه صدمه و اذيت مىنمايد . ( آچيق سوز 24 صفر . )