قهرمان ميرزا عين السلطنه

مقدمه 8

روزنامه خاطرات عين السلطنه ( فارسى )

27 ربيع الثانى 1333 مشير الدوله ( دو ماه ) 11 جمادى الثانيه 1333 عين الدوله ( سه ماه و بيست روز ) : آغاز اشغال نظامى 6 شوال 1333 مستوفى الممالك ( چهار ماه و نيم ) 6 محرم 1334 آغاز مهاجرت و فترت مجلس 15 صفر 1334 فرمانفرما ( هفتاد روز ) : تشكيل حكومت موقتى در كرمانشاه 30 ربيع الثانى 1334 سپهسالار ( شش ماه ) : ازدياد نفوذ و دخالت روس و انگليس - قبول مداخلات مالى آنها 29 شوال 1334 وثوق الدوله ( نه ماه و نيم ) : ظهور كميتهء مجازات - حل مسئلهء مداخلات مالى 14 شعبان 1335 علاء السلطنه ( پنج ماه ) : كشف كميتهء مجازات 23 محرم 1336 علاء السلطنه ( دوازده روز ) بطورى كه درين جدول ملاحظه مىشود حوادث مهم و اصلى عبارت بود از تاج‌گذارى شاه - آغاز شدن جنگ جهانى - اعلام بيطرفى ايران - اشغال نظامى ايران - آغاز مهاجرت و فترت مجلس - تشكيل حكومت موقتى در كرمانشاه - گسترش مناسبات آلمانها با مهاجرين و ايلات - ازدياد نفوذ روس و انگليس و مداخلات آنها در امور ايران - ظهور كميتهء مجازات و پايان كار آنها . هنگامى كه تاج‌گذارى انجام شد مؤلف مقيم قزوين بود . او كه در ميان شاهزادگان آنجا مقام مقدم داشت و در جشن تاج‌گذارى مدعو بود جريان مراسم را با ريزه‌كارى نوشته است ( صفحات 4149 الى 4153 ) . اين نوشته نشان خوبى است ازين كه مردم ايران پس از گذراندن دوران بلبشوى نايب السلطنگى ناصر الملك و حكومت ايلى بختياريها انتظار روزهاى حكومت مشروطهء واقعى را داشته‌اند و اميد بسته بودند كه اوضاع مملكت رو به بهبود خواهد رفت . اما دو امر موجب آن شد كه انتظارشان بىحاصل باشد : يكى وقوع جنگ جهانى در اروپا و اشغال نظامى تدريجى ايران توسط روس و انگليس و قسمتى هم عثمانى طبعا بروز مشكلات اجتماعى و سياسى متعدد از جمله برخورد متفقين و متحدين در غرب ايران و ديگر بىكفايتى و كم خيالى احمد شاه در تصدى مقام سلطنت . احمد شاه اگر درست دريافته بود كه شاه مشروطه نبايد در امور مملكتى مداخلهء غير قانونى بكند اما به نابجائى هوش و حواسش كاملا متوجه حفظ مداخل شده بود . در جمع مال بسيار حريص بود . عين السلطنه در سال دوم سلطنت مستقل او از قول برادر خود افخم الدوله كه به دربار احمد شاه رفت‌وآمد داشت نوشته است « گفت خوب تربيت نشده و ناصر الملك نايب السلطنه مخصوصا در عدم تربيت او سعى كامل داشت و او را به كلى از ايران و سلطنت مأيوس نموده بود . خيلى تنبل و تن‌پرور عمل آمده . . . روى هم رفته شاهى نيست كه تعريف داشته باشد . بىنهايت هم پول‌دوست است . » ص ( 4537 ) . در جاى