قهرمان ميرزا عين السلطنه
3350
روزنامه خاطرات عين السلطنه ( فارسى )
وزير خارجه روسيه در پطرزبورق با من و با شارژهدفر ايران ملاقات حاصل كرده و گفتند بدون هيچ عوض فقط محض آنكه از دوستى دولت روسيه ايران اميدوار باشد . قشون قزوين را خارج نموديم تا بدانند كه دولت روسيه قصدى جز امنيت و آسايش اهالى نداشته و ندارد . دولت عثمانى هم در باب سرحدات ما نهايت اميدوارى را داده كه عما قريب اصلاح خواهد شد و نطق صدراعظم عثمانى در پارلمان دوستى آن دولت فخيمه را كاملا ثابت مىنمايد . از دولت سوئد هم يك سلطان و دو نايب براى ژاندارمرى ايران و از دولت امريك هم پنج نفر صاحبمنصب ماليه منتخب و به زودى وارد خواهند شد . در خاتمه شرحى در باب تجارت مىدهند و مىفرمايند به من مىگويند هميشه به واسطهء يك تلگراف يا يك مكتوب آنچه تجار ايرانى مال التجاره مىخواستند ارسال مىشد اما بدبختانه تجار در اين ايام چنان بدمعامله شدهاند كه اگر خودشان هم بروند فايده ندارد و اين خوب روشى نيست و كمى به تجار نصيحت مىكنند . بعد روزنامهنويسها را مخاطب كرده در آگاهى مردم و ذكر بعضى مطالب لازمه تأكيد و اندكى هم تمنا مىكنند كه نسبت به دول همجوار به زبانهاى ليّن رفتار شود . تمام وكلا از اين نطق مشار اليه تمجيد نموده احسنت مىگويند . شاهزاده سليمان ميرزا پسر كفيل الدوله گويا سركردهء حزب پارلمانى فرقهء دموكرات است و اول وكيل است مرامنامهء فرقهء خود را با صورت اسامى وكلاى آن پارتى را تقديم ميز رياست مجلس مىكند . بعد از نطق مفصلى صورت اسامى را قرائت مىكند . بيست نفر را نام مىبرد كه بر خلاف تصور من كه همه از تربيتشدگان عصر جديد هستند يازده نفر آن ملا و آخوند مثل صدر العلماى خودمان و حاجى ميرزا ابراهيم خمسهاى و سايرين هستند ، نه نفر كلاهى . يك نفر ديگر هم مىگويد جزو ما هست اما اجازه نداده است كه اسمش را حاليه ببريم . خيابانى بعد از اين مسئله ، جناب آقا شيخ محمد خيابانى از علماى تبريز برخاسته نطق مىكند كه آن يك نفر بنده هستم اما چون مرامنامهء حضرات را من در شورش نبودهام و امروز هم در نزديك نفر لغت نگاه كردم دمكرات را طرفدار جمهوريت به حد افراط ترجمه كرد و مراد از همين كلمه و مقصد باشد من آن نيستم . اگر مراد دمكرات تساوى حقوق و سلب امتيازات و بعضى چيزها كه در قانون اساسى ما هم هست باشد با آنها گمان مىكنم خواه سوسياليست و خواه دمكرات هيچكسى مخالفت نداشته باشد . على اى حال من داخل هر حزبى هستم و از هيچ حزبى فعلا نيستم ، بعدها خودم را معرفى مىكنم .