قهرمان ميرزا عين السلطنه
2652
روزنامه خاطرات عين السلطنه ( فارسى )
پارك سفارت بعد قدرى در باغ گردش كرديم . پارك خيلى كهنهء بسيار خوبى است . عمارت زياد دارد . خيلى پاك ، خيلى تميز ، يك برگ به زمين نبود . از اين باغ آدم بايد ملتفت شود كه حال مملكت آنها چطور است . من هرگز قصور سلطنتى ايران را به اين نظم و ترتيب نديده بودم . كالسكهء زنها يك كالسكهء ديگر پنج زن از اندرون شاه كه در همان عمارت سفير است خارج كرد . دايه و خدمهء شاه تازه است ، كامرانيه مىبرند . براى آنكه شاه شب آنجا مىرود و نزد جدهاش سرور الدوله زن نايب السلطنه خواهد ماند ، تا ترتيب سلطنت آباد و اندرون شاه داده شود . نزديك عمارت شاه صندوق و مفرش زياد چيده بودند گفتند مقدارى اينجا و مابقى را با خدمهء اندرون كامرانيه بردهاند . آمديم به عمارت . چهار اطاق است دو تا را حضرت و الا مسكن كرده دو تا را آقا . « 1 » يك ايوان هم دارد . شام و ناهار هم از دستگاه آقاست ، براى شاه هم دستگاه خودش . سپهسالار « 2 » ، مجلل ، مفاخر الملك و بيشتر عملهء خلوت ، مجد الملك ناظر ، عدل السلطنه صندوقدار ، ناصر السلطنه همه در سفارت هستند و براى خود چادر زدهاند . بعضيها هم گاهى به عمارت معز السلطان كه سپهسالار قبل از وقت گرفته مىروند . يك اردوى قزاق به قدر دويست نفر با چهار عراده توپ و دو توپ مسلسل مقابل قلهك نزديك خيابان روسها ، يك اردوى ديگر پشت سفارت در الهيه چادر زدهاند . يك كاپيتن روس آنجا ، يكى اينجا . طويله و كالسكه خانه هر يك يك جا به قدر صد نفر ماماقانى هم توى سفارت بود با قدرى سوار بغدادى و كشيكخانه . سايرين متفرق هستند . در سفارتهاى ديگر سعد الدوله « 3 » هم سفارت انگليس است با جمعى ديگر . در تمام سفارتها پر است از ايرانى . گفتند مشير السلطنه فينه به سر گذاشته خيلى تماشا خواهد داشت . حضرت عليا ، امين الدوله سفارت فرانسه در الهيه چادر زدهاند . امام جمعه و برادرش ظهير الاسلام
--> ( 1 ) - آقا مقصود كامران ميرزا نايب السلطنه است . ( 2 ) - سپهسالار مقصود امير بهادر سابق است . ( حاشيه ) ( 3 ) - سعد الدوله بعد زرگنده رفت و آنجا است . ( حاشيه )