قهرمان ميرزا عين السلطنه

1816

روزنامه خاطرات عين السلطنه ( فارسى )

سه فرقه بارى ما سه فرقه مردم داريم . يكى همين اشخاص بابى و لامذهبها [ اند ] كه در اين زمان به « فكلى » ترجمه مىشود . ميل دارند مملكت يا به كلى آزاد شود ، يا روس و انگليس بگيرد كه به راحتى زندگى كنند . آنها كه بابى هستند از مذهب آزاد ، آنها كه فرنگى مآب فكلى مىباشند از قيودات . فرقهء ديگر موظف به وظيفهء روس و انگليس [ اند ] كه حتى المقدور داخل اين اجتماعات شده فتنه و فسادى بر پا [ مى ] نمايند كه هرج‌ومرج روزبه‌روز بالا رود . در حقيقت نوكر آنها [ يند ] و از روى دستورالعمل آنها رفتار مىكنند . فرقهء ديگر مظلوم بيچاره بىفهم و سواد ، هركجا آن دو طايفه داد و فرياد [ و ] هياهو مىكنند اينها همراهى و سينه سپر بلا مىكنند . در حقيقت زور و لشكر و ممد كارهاى آنها اين طايفهء عوام است كه كوركورانه به خيال صاف و سادهء خود پيروى آن شيطانهاى انسى را مىكنند ، پوشيده نباشد كه دو فرقهء اولى در هر لباس و به همه شكل داخل هر سلسله و طايفه مىباشند و كسى آنها را ظاهرا نمىشناسد مگر معدودى را . انجمنهاى سرى دارند ، تكليفات و دستورالعمل اولى از آنجا [ ست ] و ثانى از دو سفارت‌خانهء معلوم و داده مىشود و هرچه مىشود و پيش مىآيد خوب يا بد از انجمنهاى سرى و سفارتها است . حكومت فارس علاء الدوله را به اصرار حاكم فارس كردند . اگر برود دفعهء سيم حكومت اوست . امسال حاكم چهارم است مىرود . براى حكومت فارس حالا تملق بايد گفت . يازده شرط كرده تمام را مجلس قبول كرد كه در ايام استبداد يكى از آن اجازه داده نمىشد . مثل آنكه هرقدر ميل دارد آدم بكشد . هرقدر ميل دارد از ماليات تخفيف بدهد . هرچه مىخواهد از ماليات خرج كند . حكومت او نظامى [ باشد ] و ابدا اين قوانين تازه تا موقعى كه ميل ندارد پوچ و بىمعنى ، فارس بسيار شلوغ است . حاكم كرمانى وزير مخصوص كه بعد از امضاء قانون اساسى وزارت هشت و معين « 1 » و اسم وزير موقوف شد صاحب اختيار لقب گرفته حاكم كرمان [ شده ] . آن هم تا ممكن است استبداد

--> ( 1 ) - مراد از اين است كه هشت وزارت‌خانه معين شده است كه در رأس آن يك وزير است و القابى كه با وزير شروع مىشد مانند وزير مخصوص و وزير لشكر و غيره موقوف شد ( مسعود سالور )