قهرمان ميرزا عين السلطنه

1808

روزنامه خاطرات عين السلطنه ( فارسى )

بانك ملى بانك ملى ما هنوز داير نشده غواصى بحر فارس را امتياز مىگرفت ، تمام راه‌آهن را مىساخت ، تمام جنگلها را اجاره مىكرد . صد مقابل از اينها بالاتر در روزنامه‌ها نوشته و چاپ كرده‌اند كه حيات و آبادى مملكت فراهم شد و عماقريب در زير سايهء اين بانك ملت ما از فرانسه و آلمان مىگذرد . تيولات به همين واسطه با هم نشسته و قرار دادند كه تيولات برگردد تا از صادر و وارد اين دو سه كرور كه تيول است منافع بانك و مداخل آنها زيادتر شود . ده نفر منتخبين تجار است آن وقت از هر صنف مثل حرير فروش ، صراف ، خرازىفروش و غيره هم وكيل جدايگانه قريب چهل پنجاه نفر مىشوند ، رأى دادند تيولات و تسعير جنس برگشت كرد . در صورتى كه هر جا تيول است آبادتر و راحت‌تر از دهات ديگر است . تيول مانع ظلم حكام و مباشرين كه هر سال عوض مىشوند بود . تيول غالب ملك مردم بود و حالا تازه فهميده‌اند بد كارى شده . گذشته از آن‌كه از همه تيولات صدا برخاسته اين دو سه كرور هم كه از ماليات نقد و رسيده بود از ميان رفته . تسعير جنس در بعضى دهات كار غلطى بود ، در بعضى بنا به مصلحتى . زيرا خيلى از دهات خالصه و غيره كه از قديم مميزى شده بقدرى جنس دارد كه اگر تسعير نشود به كلى صاحبان آن واگذار كرده فرار مىكنند . صاحبان تيول آنچه كردند همان مؤسسين بانك كه در مجلس بودند نگذاشتند . جنازهء تيول را در روزنامه‌ها كشيده سيد ، ملا ، شاهزاده ، خان ، وزير ، امير گرد آن جمع [ شده ] گريه و زارى مىكنند . هنوز كه از بانك خبرى نيست . وزرا گفتند بانك نبايد به ماليات دخالت كند و تمام امتيازات هم نبايد انحصار به آن داشته باشد . مردم هم اولا پول نبود بدهند ، ثانيا گفتند اطمينان به تجار ديگر نداريم . اين شد فعلا نتيجهء چند ماه مذاكرات مجلس و زحمات فراوان تجار [ براى ] احياى مملكت و حيات دولت . فوت امجد السلطنه عيال نظام الملك امجد السلطنه ديروز صبح زود به ناخوشى سكته وفات كرد . ديروز و امروز آنجا بوديم . نظام الملك خيلى گريه كرد . امروز هم جنازه حمل حضرت عبد العظيم شد . افخم الملك شوهر عزيزه خانم همشيره از اين خانم بود . تمام اهل طهران ديدن كردند . نظام الملك بعد از آن‌كه دو سه حكومت رفت بسيار پريشان شده باغ و عمارت « يوسفيه » كه خارج دروازهء شميران است گرو بود و نزديك بود بيع شرط شود .