به هزار زحمت حضرت و الا را راضى كرده پانزده هزار تومان دادند و خودشان گرو گرفتند . اما من چه كشيدم تا اين مبلغ پول را از سه تاجر نمرهء اول ايران گرفتم خدا مىداند . تومانيانس ، ارباب جمشيد ، از همه بدتر آن شيرازى كهنه افتخار التجار كه حاجى على اكبر و برادران باشد . تقريبا دو ماه وصول اين مبلغ طول كشيد . پول نيست و هر روز براى مطالبه مىرفتم حكايت بانك ملى به ميان مىآمد . فحشها بود مىدادند . ناسزا مىگفتند كه اين بىعلمها باعث قحطى پول شدند . نمىدانم چند وقت ديگر چه مىشود . من مخارج خانهء خودم كم بود خانهء آقاى عماد السلطنه قوزبالاقوز شده ، با نظام الملك آذربايجان رفت . ايشان كه آمدند فرمانفرما حكومت شقاقى و چند محال ديگر را داده حكام هم نه مداخل دارند نه مواجب . اگر قازى از كسى بگيرند انجمن ولايتى پس خواهد گرفت . مجلس و كسى هم براى آنها حقى قرار نداده . مجله‌اى چاپ شده بود مشروطهء بىقانون و خوب اين تفصيلات را نوشته بود . فعلا دخل حكومتها با انجمن است . در شهر ، دهات مأمور از سيد و آخوند روانه مىكنند و هشت مقابل مأمورين حكام سابق جبرا قهرا پول مىگيرند . در هر شهرى هم انجمن ولايتى يا ايالتى چند تا درست شده هر كدام مىگويند ما از روى نظامنامه و صحيح هستيم ، دعوا و مرافعه و دسته‌بندى زخم و زخم‌كارى ، قتل و غارت . تقسيم ايران انگليس و روس ما بين خود ايران را تقسيم كرده‌اند و معاهدهء آنها امضاء شده . در روزنامهء لندن نيوز كه بيست سال است آبونه‌ايم نقشهء آن را كشيده بود . از كوه ذو الفقار سرحد افغانستان تا اصفهان ، برود تا قصر شيرين كه بيشتر خراسان و تمام مازندران و كل عراق عجم و آذربايجان و كردستان مال روس و در اين خطه جز امتيازاتى كه از سابق دولت انگليس داشته و مواضعى كه در عوض طلب بانك شاهنشاهى نزد او رهن است دخالت و امتياز جديدى نگيرد . از ذو الفقار تا بندر عباس سهم انگليس كه تمام سيستان و كمى از خراسان بلوچستان و گرمسيرات فارس و مكران باشد . بين اين دو محل « نوتر » ، خنثى و بيطرف [ است ] كه قدرى از كرمان و يزد و شيراز و ساير بنادر ما باشد . حالا ايران بيچاره ما بين خرس و شير قسمت [ و ] حملات پلتيكى آنها روزبه‌روز بيشتر [ شده ] . اغوا و تحريك آنها آن به آن زيادتر و منتظر فى الجمله بلوى و آشوبى مىباشند و از خدا مىخواهند يكى دو نفر ارمنى يا از خود آنها كشته شود . تا حال امنيت ما بواسطهء رقابت و همچشمى آن دو دولت بود . اينك كه ما بين آنها اصلاح شده و اويلا