قهرمان ميرزا عين السلطنه
1746
روزنامه خاطرات عين السلطنه ( فارسى )
شنبه 27 - صبح حرم مشرف شده خلوت بود . به قول زنها زيارت سيرى كردم . شب جمعه و روز جمعه بسيار شلوغ مىشود ، خصوصا اين ايام كه زوار پىدرپى مىرسد و همهروزه جمعيت زيادتر مىشود . مطلع الشمس لازم بود مختصرى از ابنيه و آثار حضرتى بنويسم . پس از آنكه جلد دوم « مطلع الشمس » را پيدا كرده خواندم ديدم بعد از آن هركس چيزى بنويسد بىمعنى و زيادى است . حقيقة بسيار زحمت كشيده و از روى كمال دقت به شرح و بسطى [ نوشته است ] كه مزيدى بر آن متصور نيست . خوب است هركس به زيارت حضرت مشرف مىشود يك مرتبه هم آن كتاب را قرائت كند تا از همهچيز مخبر و مطلع شود . اوضاع آستانه اما اوضاع آستانهء مقدسه به مراتب از دربار دولتى ما شلوغتر است . يك « چاپ چاپ » « 1 » و بخوربخورى است كه هزار رحمت به آن . منافع و درآمد موقوفات حضرتى فعلا به چهار صد هزار تومان نقدا و جنسا بالغ مىشود . با وجود اين مبلغ كلى سالى نيست كه حضرت على بن موسى الرضا عليه آلاف التحية و الثنا مبلغ گزافى از قرار مذكور به بانك شاهنشاهى و بانك استقراضى روس مقروض و مديون نباشد و تنزيل صد دوازده ندهد . در صورتىكه يك شاهى به مصارف لازمه نمىرسد . تمام « بخور » حضرات است . مواجبها و اين مبلغ ساليانه ما بين پنج كشيك كه خدمهء آن به سه هزار نفر مىرسد تقسيم مىشود . هر كشيك از پانصد تا هفتصد نفراند . مناصب آن از اين قرار است : سركشيك - خادمباشى - دربانباشى - فراشباشى . هريك اجزاء و تابينى دارند . عشر اين منافع حق توليت است . تتمه از نقد و جنس و كاه و يونجه هرچه به عمل بيايد مواجب و مرسوم و مقررى حضرات است و اين اشخاص از ده هزار تومان مواجب دارند تا يك تومان ، دويست هزار تومان مكنت دارند تا صد تومان . گذشته از مرسوم و مقررى معين از خريدارى بروات حضرتى و مواجب عمرو و زيد و اجارهدارى دهات حضرتى سالى
--> ( 1 ) - بهجاى « بچاپ بچاپ » .