مىشود و همين‌طور صبح و عصر . بناى اين مسجد هم به اعلى درجه ممتاز [ است ] . نظير كاشيهاى آن‌هم مگر در مساجد اصفهان باشد ، من ديگر نديده‌ام . مشهور است سى سال بناى اين مسجد طول كشيد . عمله‌جات تمام به اختيار عملگى مىكردند . ناهار و غذا مىدادند . حتى الاغى كه مصالح آن را از خارج مىآورد در تمام خط عبور آنها علف ريخته بودند كه به آزادى و تعليف‌كنان مصالح را مىآوردند . كتيبه‌اى هم به خط پسرش بايسنغر در ايوان پشت به قبله مقابل حرم مطهر است كه بسيار امتياز دارد . كتابخانه در كتابخانهء حضرت روزى رفتم قرآن خط بايسنغر را زيارت كردم . فقط چند ورق است . اما عرض قرآن دو ذرع و طول ورق كاغذ آن شش هفت ذرع مىشود ، در نهايت خوشى و خوبى . گمان ندارم به اين قلم تا حال قرآنى نوشته شده باشد . از اين قرآن قدرى كوچك‌تر قرآنى در سمرقند در مقبرهء قثم « 1 » ابن عباس ديدم اما ندانستم خط كيست . شايد خط همين بايسنغر باشد . در مقابل اين كلام الله بزرگ قرآنى به خط مير خسرو مدنى ديدم به همه جهت يك ورق كه در هر صفحه پانزده مربع و در هر مربعى يك سورهء مباركهء قرآنى نوشته شده است . در كمال سهولت قرائت مىشد . قرآن و كتابهاى ممتاز كه از هندوستان و ايران و تركستان و ساير بلاد در كتابخانهء حضرت جمع شده است به شش هزار مجلد مىرسد كه نصف آن فقط قرآن ، نصف ديگر كتب فقه و اصول و اخبار و تفسير و حكمت و غيره [ است . ] قرآنى به خط حضرت امير ( ع ) بود كه شاه عباس اول وقف كرده . وقفنامه و تصديق به خط شيخ بهائى عليه الرحمه در پشت آن بود . همين‌طور قرآن ديگرى تمام به خط على بن حسين ( ع ) بود . چند مرقع اعلى ديده شد با بعضى كتب فقه كه خيلى خيلى امتياز داشت . قرآنهاى ديگر كه از هندوستان فرستاده بودند زيارت شد كه مثل آن گويا هيچ نباشد . اما وضع كتابخانه مثل ساير اوضاع حضرتى بدون ترتيب ، درهم و برهم . پر از گردوخاك كه كثيفتر از آن ممكن نمىشود . بارى ديروز هم پست آمد من هيچ كاغذ نداشتم . شايد گمان كرده‌اند نيامده‌ام يا در راه هستم . ميوه‌جات فراوان شده است . هلوى خوبى دارد . هروقت مىبينم يا مىخورم فاتحه به روح اميرزاده مىفرستم . خدا رحمتش كند خيلى زود مرد . حاجى آصف الدوله مواجب ورثهء اميرزاده را نقد داد اما ميل ندارد از بابت تفاوت تيول چيزى بدهد . هرچه مىنويسم و پيغام مىدهم اثر ندارد .

--> ( 1 ) - اصل : قسيم