قهرمان ميرزا عين السلطنه
1444
روزنامه خاطرات عين السلطنه ( فارسى )
كوه بالا رفته و تمامش بوتهء « بخورك » و درخت « بنه » كه چاتلان قوش باشد و بعضى بوتههاى ديگر روئيده . نزديك به آخر تنگ قبرستان گبرى بسيار قديم مفصلى است . قبور خيلى قديمه دارد . نزديك آن هم آثار ده و شهرى نيست . معلوم نيست در چهوقت داير بوده . مشهد ام النبى بيرون تنگ راه كالسكه بسيار خوب شد . قدرى رفتيم مناره و آثار مشهد ام النبى پيدا شد . خود مقبره چون در گودى واقع است قدرى بالاى آن پيدا بود . اين مقبره و آثار اطراف آن هم از غرايب ابنيه و از جملهء تماشاگاههاى بسيار عجيب است . ناهار را منزل خورديم . سال گذشته هم در همين يورت چادر زده بوديم . ميرزا محمود خان را در ده فرستاديم كه قاليچه بياورد . قاليچههاى مشهدى خيلى قشنگ است . بيشتر آنها راه راه است . خود رعايا هم قالى و قاليچه مىآورند . يك دانه سه ذرعى كه سه حوض وسط داشت با يك قاليچهء راه قرمز به هفده تومان خريدم كه البته اگر در شهر شيراز بود بيست تومان همان سه ذرعى را نمىدادند . يك دانه راه راه سه ذرعى هم افخم الملك خريد . برديم آقاى نظام الملك تماشا كرد . خودش خيلى مايل [ شد ] و سفارش كرده بود اما نياورده بودند . مشهد ام النبى بلوكى است و صنيع الدوله از صاحب [ ديوان ] خريده . بسيار حاصلخيز و جاى معتبرى است . باز قواميها بواسطه رئيس تلگرافخانه و مخبر الدوله قدرى جلوگيرى از عربها در صدمهء آنجا كردهاند . اما باز آباد و آسوده نيست . اگر دست خود آنها باشد سالى پانزده الى بيست هزار تومان اجاره خواهد رفت . در فارس چهار جا صنعت قالىبافى بيشتر رواج ندارد : اول قشقائى است ، بعد عرب ، بعد در دو سه قريه از قراء نيريز ، بعد در مشهد . يك چشمه خدا به اين بلوك داده كه در بالاى كوه جائى كه محيط است بر تمام اين اراضى و قراء بيرون مىآيد و بهقدر سى سنگ آب دارد . به هر سمت بخواهند ببرند ممكن است . همينقدر از صدمهء اعراب رعيت آن آسوده باشد اول ده و قريهء فارس خواهد بود . پس از رفتن مؤيد السلطنه معلوم نيست به شاهمراد ميرزا سپردهاند يا ديگرى . شاهزاده مؤيد السلطنه خيلى در آبادى آن مواظبت كرده بود . شب بسيار زود خوابيدم . بوانات و قنقرى پنجشنبه 26 - صبح بسيار زود بيدار شده سرد بود . راه مستقيم معمول سه فرسنگ و راهى كه كالسكه مىرود چهار فرسنگ و نيم است . از كوههاى سنگى كوچك زياد