قهرمان ميرزا عين السلطنه
1405
روزنامه خاطرات عين السلطنه ( فارسى )
جا دارد . به فاصلهء معينى در ميان خيابان حوض است . اطراف آن تمام عمارات و باغات دولتى بوده كه حالا فروختهاند و زمين زراعت شده . از اين خيابان قشنگ دنيا حال علامتى جز سنگهاى ريخته و بعضى چنارها - كه ترحم به حال آنها كرده نبريدهاند - باقى نمانده . انتهاى اين چهارباغ پل سى و سه چشمهء معروف است كه حقيقت ديدن دارد و يكى از تماشاگاههاى شهر است . تا يك ساعت از شب رفته آنجا بودم ، الحمد لله همگى سلامت بودند . خاله جانم امسال پنج سال است كه از تهران بيرون آمده يك سال آن را شيراز مابقى را اصفهان بودند . خانه و باغ خوبى اجاره نمودهاند . ماشاء الله شاهزاده كوچك و شاهزاده حسين بزرگ شده مردى شدهاند . فرمانفرما به عتبات رفت سهشنبه چهارم ذيقعدهء 1316 - صبح نواب شاهمراد ميرزا آمدند منزل ، به اتفاق خدمت آقا رفتيم . جمعى از علما و محترمين شهر آنجا بودند . عماد نظام و مجير الملك كه به همراه فرمانفرما به فارس رفته بودند و مراجعت به طهران مىنمودند خدمت آقا آمدند . خود فرمانفرما از راه بوشهر به عتبات رفته . ناهار آنجا صرف شد . بعد از ناهار به منزل مراجعت كرديم . به اتفاق فتح الممالك و سليمان ميرزا سوار شديم . چون حضرت و الا ظل السلطان عصر به ديدن آقا مىآمد افخم الملك نيامد . آقا اصرار فرمودند كه من هم به جهت آمدن حضرت و الا آنجا باشم . چون حضرت و الا را مكرر ملاقات كرده بودم ، حالت اين نوع مجالس هم معلوم است ، تماشاى جلفا و تخت پولاد و زيارت مراقد متبركهء اولياء و علماء را ترجيح دادم . جلفا از چهارباغ قديم كه حقيقت جاى ديدنى است گذشته از پل اللهوردى خانى رد شديم . زايندهرود آب زيادى داشت . چيتسازها در وسط و اطراف رودخانه مشغول پهن كردن و جمع كردن و آب پاشيدن بهروى چيتها بودند . فاصله به فاصله در وسط شنها گودالى كنده و از آن آب بهروى چيت مىپاشيدند . مىگفتند وقتى كه آب زياد مىشود از بالاى پل اگر دست ببرند آب برداشته مىشود . اما حالا نسبة خيلى كم آب داشت . جلفا در جنوب شرقى شهر واقع است . مسافتش نيمفرسنگ نمىشود . تمام ارامنهء اصفهان در اين شهر منزل دارند . اين شهر هم از بناهاى شاه عباس بزرگ است كه ارامنهء جلفاى ارس را قهرا كوچانيده بدينجا مسكن داده است . شهر مقبولى است . كوچههاى