كرده‌اند . شكوفهء بادام باز شده . بيدمشك به‌خوبى زرد شده بود . مختصر نزاعى ما بين دو نفر يساول كشيكخانه و كالسكه‌چيها شد . طرفين تنبيه مختصرى شده به خير گذشت . يك نفر از يساولها كه از مشديهاى نامى طهران بود عزل شد كه به طهران مراجعت كند . شيخ عبد النافع با فتح الممالك محض انفجار دملش حمام رفتيم . گرم و قشنگ است . سابقا ديده بودم . شب سرد بود و فتح الممالك ناله داشت . جناب شيخ عبد النافع يكى از آدمهاى معقول باسواد است ، بسيار خوش‌مشرب و مونس و رفيق . خيلى احوالاتش شبيه « جناب » مرحوم است . گويا سيبى است دو نصف كرده‌اند . همه قسم با ما همراهى دارد . اصلا عراقى [ است ] و مدتها نزد آن نظام الملك مرحوم بوده . در طهران در مدرسهء صدر مسكن دارد . بسيار از صحبتهاى ايشان محظوظ هستيم . اسامى همراهان آقا را انشاء الله در قم شرح مىدهم . وضع راه چهارشنبه 18 شوال - صبح زود سوار شده اين راه تا سلطان‌آباد ساخته [ شده است ] و همه‌جا كالسكه به سرعت مىرود . كمپانى انگليسى تا رود كارون را خيال ساختن داشت . خللى روى داده تا سلطان‌آباد رسيده تعطيل شد و الان جناب صنيع الدوله از آنها اجاره كرده حق الارض دريافت مىكند . از كنار درياچه رفتيم جاده از دويست قدمى مىگذرد . مرغهاى آبى به انواع و اقسام در اين درياچه فراوان [ است ] . ازبس كنارهء بدى دارد نزديك نمىشود رفت . ماهى بسيارى هم مىگويند دارد . صيادى براى صيد مرغ و ماهى در آنجا نيست . اگر كمپانى تشكيل يافته شود منافع بسيار دارد و خيلى اسباب توسعهء گوشت طهران مىشود . راه كوشك نصرت با اين راه كه از كناره مىرود يك فرسنگ متجاوز تفاوت دارد . اين راه نزديك‌تر است . كالسكه تند مىرفت . اسبهاى ملتزمين خام [ اند و ] خودشان از اسبها خام‌تر . هريك به صدا آمده ليكن آقا اعتنائى به عرايض آنها نكرده . آفتاب گرم بود و كم‌كم باد مىآمد . قدرى كه از درياچه دور شديم باد شدت كرد . به منظريه كه رسيديم شديدتر شد . در مهمانخانه ناهار تهيه كرده بودند . چون جا كم داشت ما به كاروانسرا رفته . قبل از وقت جهانگير آدم فتح الممالك فرستاده خلوت گوشهء كاروانسرا را تصرف كرده بود . باد در اين منزل اغلب هست . امروز شدت داشت . در حقيقت طوفان بود . خاك و كثافت بسيار . به حلق و دماغ ما آنقدر خاك رفته بود كه سوزش مىكرد . ناهار خورده خبر آوردند آقا به‌سمت شهر حركت مىفرمايند .