قهرمان ميرزا عين السلطنه
1285
روزنامه خاطرات عين السلطنه ( فارسى )
يكصد هزار تومان تقديمى حكام را حوالهء امين الملك مىكنم بدهد . امين الملك به صدا درآمده كه ما آنچه از اين بابت خودمان داديم و الان تنزيل مىدهيم ندادهاند . چطور تتمهء آن را حواله مىدهيم . وانگهى به من چه ربطى دارد . تلگرافى كرديم حكام جوابى دادند . شاه آنطور فرمود . تمام قوه و قدرت دولتى ما هم منحصر به يك سيم تلگراف است . از آن هم بهتر و بيشتر از اين كارى ساخته نيست . فرمانفرما يكى از حكام بزرگ است ، ماليات پارساله و امساله فارس را نداده و الان هم متصل تلگراف مىكند براى مخارج سرحد تنخواه روانه كنيد . من چه بكنم . فرياد مشير الدوله اينجا كه رسيد مشير الدوله به فرياد آمد كه اين پسره را حالا كنار بگذاريد . اين چه چيز است ، اين از كجا آمده و خدا چه اشتهائى به اين داده . تنزل من السماء است . به او حرفى نزنيد آسمانى است ، و همچو دست خود را به زمين زد كه به كاسهء آب خورد و توى اطاق پاشيده شد . بههرجهت مدتى اين قال مقال طول كشيد . آخر الامر مشير الدوله گفت از همين مجلس تلگرافى به عموم حكام بكنيد يا تقديمى كه مقرر شده نقدا حواله بدهند يا به موجب همين تلگراف معزول [ اند ] و فورا سوار شده طهران بيايند . اين حكومتها تا بود كه صد هزار و پنجاه هزار دو ماه به سال مانده تقديمش موجود شده بود و سرودست براى رفتن مىشكست . الان هم مردم هستند و مىدهند . هركس ميل ندارد تشريف بياورد . تا سه به غروب مانده آنجا بودند . بعد قيطريه منزل امين السلطان رفته بودند ديدن كرده شهر آمدند . لنگه و تحريك انگليس از قرارى كه در روزنامهء « حبل المتين » نوشته بود و اينجا هم شهرت دارد بندر لنگه را اعراب بحرين يا مسقط آمده و تصرف كردهاند . هفتصد نفر عرب آمده و بندر به اين خوبى را ضبط كرده [ اند . ] مىگويند تحريك دولت انگليس است . از آن طرف پنجاه هزار ليره از بانك قرض شده . گويا در عهد امين الدوله اين معاهده بسته شده و از كارهاى اوست . گمرك بندر بوشهر را بهجاى آن گرو گرفته كه تنخواه خود را از آنجا وصول كند . اولا يك دسته سرباز از انگليس آورده كه حفظ گمرك خود را بكند . ثانيا دو ارابه توپ جلوى گمركخانه گذاشته [ اند و ] تجار بوشهر و بمبئى و اصفهان و شيراز و ساير بلاد هندوستان به صدا درآمده [ اند ] . تلگراف سخت كردهاند و متصل هم در روزنامههاى هند عاقبت وخيم آن و اينكه به اين ارزانى اين بندر معتبر را نبايد داد بحث مىشود . اما