قهرمان ميرزا عين السلطنه
1255
روزنامه خاطرات عين السلطنه ( فارسى )
زردشتيهاى يزد گفتند گبرها حجرات را بسته رفتند خدمت صدراعظم كه مكنت براى ما پيدا مىشود اما ناموس ممكن نيست . زن و بچهء ما از دست الواط يزد خواب راحت نمىكنند ، يا معزول كنيد يا مأيوس . هرچه طفره زدند ممكن نشد . تلگراف عزل را دادند و بيرون آمدند . حالا [ حكومت را ] به كى بدهند معلوم نيست . ممنوع شدن زنها از بيرون آمدن چهارشنبه يازدهم - از زحمت مجلس ديروز و گردوخاك كوچهها خيلى خسته هستم . تمام دستهجات سينه زن امساله در حركت بود . و لله الحمد از بخت بلند نظام الملك هيچ دعوا و نزاعى واقع نشد . تمام هم ديروز آمده از سبزى ميدان كه محل جلوس حكومت بود گذشتند . پريشب را قدغن كرده بودند زن بيرون نيايد . جارچى ظهر روز تاسوعا جار مىزد . زنها خيلى بىدماغ شدند و اغلب بد مىگفتند . جارچى بامزه بود . در آخر مىگفت يك صلوات هم ختم كنيد . شب عاشورا و روز عاشورا كليهء زنهاى شهر بيرون در كوچه و بازار و مساجد ولو هستند . هيچكس در تمام سال به قدر اين يك شب و يك روز زن نخواهد ديد . در حقيقت سان زنهاست . همينطور امتثال امر كرده در شب عاشورا زن هيچ نبود . اما روز عاشورا تلافى كردند . اگر چهار نفر مرد ايستاده بود حكما هشت زن در مقابل داشت . قمهزنى و تيغزنى شب را خانهء محمد حسن ميرزا مانده بوديم كه صبح زود روضهء سادات اخوى برويم . رفتيم جاى خوبى نداشتيم . يعنى محمد حسن ميرزا باعث شد . امسال قمهزن و تيغزن از همهساله افزون بود . سابقا منحصر به جماعت اتراك بود ليكن امساله اغلب فارسها قمهزده بودند . در هر دستهء شهرى سى چهل نفر قمهزن بود . بد حركتى است . سالى چند نفر هلاك مىشوند . شرعا هم ممنوع [ است ] اما آقايان حكم به حرمت آن واضح نمىكنند . از آنجا بيرون آمده مسجد شيخ عبد الحسين آمديم . در راه آنقدر جمعيت بود كه حد و اندازه نداشت . هيچوقت اين قسم ازدحام در شهر نمىشود مگر همين ايام . خوب روضهاى در مسجد مىخوانند . با وجود آنكه امسال به خوبى سنوات قبل نيست تا خيلى بعد از ظهر طول كشيد . عصر منزل آمدم خسته و مانده . عزادارى كه در طهران