قهرمان ميرزا عين السلطنه
1256
روزنامه خاطرات عين السلطنه ( فارسى )
مىكنند گمان نمىكنم در هيچ شهرى بشود . جمعه 13 - منزل بودم . توپچى قراگوزلو احضار شده بودند وارد شده . حقيقت از اين ابوابجمعى هم ننگ دارم . نسيم مىآيد ، هوا گرم شده . از اطاقها بيرون نرفتهايم . مشكل است شمران برويم . ديروز را خانهء حضرت و الا بودم . مسجد تا هفدهم روضه مىخوانند . پنج روز آخر را گويا حكيم الملك بانى شده . سخنان نظام السلطنه روز چهارشنبهء گذشته شاهزادگان و وزراء احضار درب خانه شده بودند . از قول حضرت و الا خانم مىفرمودند كه رفتيم جمعا به حضور ساطع النور . به محض ورود به نظام السلطنه فرمودند كه امورات ديوانخانه بسيار مغشوش است هيچ نظم ندارد . نظام السلطنه با كمال جرئت و جلالت بدون هيچ تقيه و ملاحظه جواب عرض كردند قربانت شوم تمام ادارات مغشوش و غيرمنظم است ، ديوانخانه كه ادارهء ناقابلى است . هر وقت آنها نظم گرفت ديوانخانه هم منظم خواهد شد . شاه ديگر هيچ از اين مقوله فرمايشى نفرمودند . همينقدر فرموده بودند برويد در مجلس جمع و خرج پارساله و حساب حكام را رسيدگى كنيد . بيرون آمده به مجلس بهشت آئين صدراعظم وارد شده قليان و چاى صرف كردند ، ناهار خوردند ، صحبت متفرقه كردند و به منزل آمدند . نشستند و خوردند و برخاستند . مؤيد الدوله و مستوفى خراسان فقط از تمام كارها و رسيدگى به جمع و خرج و حساب حكام همان مؤيد الدوله دو سه كلمه آن هم من باب خودش گفته بوده است كه من يكى از حكامم سه سال حساب خراسانم مانده ، تمام اسناد آن موجود [ است ] و باقى هم ندارم ، فاضل هم ندارم . سالى هشت هزار تومان مستوفى خراسان از من پول مىخواهد كه اسناد را گرفته مفاصا بدهد . حالا من از كجا بياورم بيست و چهار هزار تومان بدهم يا براى چه بدهم . اين اسناد آنقدر نزد من بماند تا تكهتكه شود . ندارم . ندارم بيست و چهار هزار تومان پول مفت بدهم . تقلبات مستوفيان صدراعظم بيش از همه از كارها مطلع بود ، خصوصا از كارهاى ميرزاها . ناصر الملك را هم براى همين وزير ماليه كردند كه تقلبات مستوفيها را كم كند . در دفتر هم صدراعظم آنطور نطق كرد ، شاه هم حضورا فحش بسيار به مستوفيها داد . معلوم نيست چه چيز