قهرمان ميرزا عين السلطنه

1198

روزنامه خاطرات عين السلطنه ( فارسى )

حساب ندارد . تمام آنها يا زن يا كاسب يا نوكر مردم هستند . ماليات ديوانى و مواجب بىمناسبت همين‌طور تلگرافا قدغن كرده‌اند ماليات ديوانى حواله نشود . از مباشرين جزو و كل التزام گرفته شود دخل و تصرفى نكنند تا كتابچهء دستور العمل برسد . اهالى هر ولايت متزلزل مىباشند . همين‌طور دستىبگيرها . انشاء الله بلكه قرارى كامل بدهند دولت از پريشانى درآيد و مستحقين اميدوار شوند . من پانصد تومان مواجب دارم و هزار نفر نكره دو هزار و سه هزار . اين جزئى هم از انعام استمرارى حضرت و الا برقرار شده . تصفيهء اين كتابچه‌ها از همه‌چيز بر دولت لازمتر است . چرا آنقدر مواجب بدهد . از روى چه قاعده درست مىآيد ! فلان بزاز ، فلان زن ، فلان تاجر براى چه مىبرد . به درد كدام وقت دولت مىخورد . از وجود او چه كارى ساخته است ، جز اين‌كه عيال فلان مرد كه است يا تجارت مىكند . بعضى از ميرزاها به شش اسم ، هفت اسم مىبرند ، در هر ولايت ، در هر شهر . قرض دادن انگليس دولت انگليس بدون امضاء علماى ملت تنخواه قرض داد . مبلغ آن معلوم نشده است . حريف پرزورى است . احتياج به امضاء و ضمانت ندارد . مثل بلجيك كوچك دل نيست . آن بيچاره در اين‌جا اقتدارى ندارد . ترسيد از ميانه برود . دولت انگليس برعكس . مهماندار وزير مختار روس وزير مختارى از روس مىآيد . مؤيد السلطان نامى از وزارت خارجه براى مهماندارى آمده رفت . اين آمدن سفير هم قانونى و زحمتى دارد . اسم وزير مختار كه مىآيد مسيو آرگيروپولو « 1 » است . در سفرى كه حضرت و الا به سفارت كبراى مسكو براى تهنيت تاج‌گذارى الكساندر دوم امپراطور ماضى دولت روسيه رفتند اين وزير مختار در طهران شارژدفر بود و سابقهء آشنائى دارد . ميل حضرت و الا است بيشتر بر تجملات ورود ايشان افزوده شود . آن سفر در سنهء 1300 درست پانزده سال قبل است . من در همدان بودم . در اين سرما لذت مىبرد .

--> ( 1 ) . Argyropoulo در اصل آغريره‌پولو كلمه لاتين از صفحه 671 جلد ششم تاريخ روابط سياسى محمود محمود اقتباس شده است ( مسعود سالور )