قهرمان ميرزا عين السلطنه
875
روزنامه خاطرات عين السلطنه ( فارسى )
امين همايون را صدا كرده فرمودند ملك را واگذار كن و پولت را از امين الملك بگير . هرچه عرض و استدعا كرد به جائى نرسيد . امين الملك هم فورا پنج هزار تومان را تقديم كرد . امين همايون بيست هزار اشرفى از قرار دانهاى دو تومان داده بود . در آن دو روزه اشرفى تنزل كرده هيجده هزار بود . امين الملك بيست هزار دانه اشرفى داد . هرچه فرياد كرد آن وقت دو تومان بود جواب داد عين مال خودت را بگير . هرقدر بوده باشد به حال دخلى ندارد . آن پنج هزار تومان را هم از اينجا درآورد و ابدا ضرر نكرد . رفتيم سر باغ و كاروانسرا ، آن را هم قيمت كردند و در عوض [ آن ] باغ كثيفى آقا غلامحسين صراف داشت به او واگذار كردند . اين دهات را كه مىفروشند نقد و جنس ديوان به كلى از ميان مىرود . مثل خالصهجات ولايات نيست كه نقد و جنس باقى باشد . مثل اين است كه پنجاه هزار تومان داده و ملك نجفآباد را از من خريده باشند . آن ماليات جزئى كه دهات ديگر طهران دارند آن را هم نمىدهند . پول باشد از اين معاملهها بهتر چيزى نيست . توقيف سالنامهء 1313 چهارشنبه 15 - سالنامهء قوىئيل 1313 چندى است از چاپ بيرون آمده و پس از تقسيم حكم به توقيف آن شد و از هركجا ممكن شد گرفته نگاه داشتند . بعضيها ندادند . يك دانه آقاى عماد السلطنه پيدا كرده حضرت و الا ملاحظه فرموده التفات كردند من خواندم . سالنامهء مزبور شروع مىكند از اوايل سلطنت فرانسه كه طايفهء مرونژين كه در سنهء 481 ميلادى بر آن مملكت مسلط شده تا به سلطنت لوئى چهاردهم در سنهء 1643 كه ايام ترقى و عيش آن مملكت است اختتام تاريخ لوئى چهاردهم را بواسطهء ترجمهء شرح احوال مادموازل مونتپانسيه مىكند . اصل آن روزنامهء شاهزاده خانم چندين جلد است كه اكنون به خط خود او در كتابخانهء ملتى پاريس « 1 » حاضر است . ترجمه را هم الحق اعتماد السلطنه بسيار شيرين و خوش عبارت كرده ، خيلى بامزه [ است ] و حقيقت خواندن دارد . تاريخ صحيحى براى سلطنت لوئى چهاردهم است . ضمنا سرگذشت خود را هم تفصيل داده . جهت توقيف اين كتاب از قرارى كه از خود كتاب فهميده مىشود چند چيز است . يكى عشقبازى و هرزگيهاى مادر پادشاه مارى مديسيه مادر لوئى سيزدهم و ملكه آن دو اطريش مادر لوئى چهاردهم يا نجباى مملكت خصوصا با كاردينال ريشيليو و كاردينال مازارن صدراعظم هردو پادشاه . ديگرى استقلال صدراعظم يعنى ريشيليو و مازارن بر اهل مملكت و شورش شاهزادگان خانوادهء سلطنت و اهل پاريس برضد آنها و جنگ سى سال لهفرند . سركردهء اين شاهزادگان يكى مسيو عموى پادشاه دوك دو اورلئان پدر نويسندهء ديگرى پرنس كنده و همين شاهزاده خانم مونتپانسيه .
--> ( 1 ) - اكنون در زبان فارسى كتابخانهء ملى نام برده مىشود .