قهرمان ميرزا عين السلطنه
836
روزنامه خاطرات عين السلطنه ( فارسى )
مشق اردو شنبه 24 ربيع الاول - ديشب را خانهء حضرت و الا بوديم . آقاى عماد السلطنه ، شاهزاده خانم ، شاهزاده والى بودند . الحمد لله خوش گذشت . اعليحضرت امروز را عصر به سركشى و مشق اردوى قزاق تشريف مىبرند . پولكونيك حضرت و الا را دعوت كرده بود . بعد از ظهر با آقاى عماد السلطنه كالسكه نشسته تشريف بردند . من و تولوى خان هم محض تماشا چهار ساعت به غروب مانده سوار شده رفتيم . مدتها است بالاى قصر قاجار را محل اردو قرار داده ، آبادى خوبى هم كردهاند . طويله و خيابانهاى خوب درست كردهاند . دو دستگاه عمارت هم ساختهاند : يكى در باغ كوچك قصر قاجار و ديگرى مختصر و بالاى اردوست . لباس شاه سراپردهء اعليحضرت را پيش اردو در جاى خشكى زده بودند . شاه تشريف آورده بودند كه من رسيدم . قزاق مشق مىكردند . اعليحضرت در چادر روى صندلى نشسته بودند . سايرين در پشت سر شاه دو صفه و سه صفه . اعليحضرت سردارى ماهوت مشكى ، چكمهء براق ، شمشير بسيار خوبى كه بند آن الماسهاى بسيار درشت خوب داشت روى سردارى حمايل كرده ، در جيب سردارى و تكمههاى آن الماسهاى خوب داشت و بعلاوه سردوشى زمردى زده بودند . شش زمرد بود ، هريك به اندازهء چهار پنج سانتيمتر طول داشت خصوصا دانهء وسطى آنكه خيلى بزرگ و ضخيم بود و حقيقت ديدنى بود . امروز در عوض شير و خورشيد و الماسهاى معمولى جلوى كلاه چيز تازهاى نصب كرده بودند . سه دانه الماس برليان مثلث و در زير آن از طلا مليلهسازى كرده بودند . اصل تراش الماس هم مثلث بود . نشان شير و خورشيد نايب السلطنه و بعضى از صاحبمنصبان « آكتيو » شير [ و ] خورشيد معمولى را تغيير داده قسم ديگرى اختراع كردهاند . در عوض يك شير دو شير رو به هم ساختهاند ، مثل نشان انگليسها است . فقط فرقى كه دارد نبودن تاج در وسط و خوابيده بودن شير است . چون امتيازات تمام شده لابد چيز تازه اختراع مىكنند كه به اين واسطه تحصيل وجوه شود . چندى قبل لباس اختراع كردند حالا شير [ و ] خورشيد . صحبتهاى شاه بارى شاه گاهى نشسته و گاهى ايستاده تمام را صحبت مىفرمودند . تعريف يك نفر از لوطيهاى ايام شاه مرحوم را مىفرمودند كه چه قسم قمه مىبست و چه الواطيها مىكرد . بعد وكيل الدوله را مخاطب فرموده مقرر داشتند چندين توپ از قسم توپهاى روس فورا بسازد . اسباب موزيك هم البته در قورخانه ساخته شود .