قهرمان ميرزا عين السلطنه
665
روزنامه خاطرات عين السلطنه ( فارسى )
درب اندرون انيس الدوله بست نشسته بود . به من محرمانه مىگفت پس از آن مدت طولانى يك روز صبح اعليحضرت بيرون آمده [ كه ] به خانهء عزيز السلطان تشريف ببرند من دويدم روى پاى شاه افتاده عجز و الحاح كردم كه تمام مال مرا انتظام الدوله خورده به گدائى افتادهام رحمى بكنيد . عرض من كه تمام شد شاه فرمودند « برو با مدعى خود بساز ، حكم كن كسى نيست . » من اين فرمايش را كه شنيدم آمدم . حالا اگر اين كلمه را انتظام الدوله بفهمد كه هيچ پول مرا نخواهد داد . اعليحضرت براى خاطر عايشه و ليلى معين است حكم نمىكند . ديگران كه اينطور قوم نيستند مال مردم را مىخورند حالا انتظام الدوله پول به كسى خواهد داد ؟ همين انتظام الدوله عمارتى ساخته كه اقلا هفتاد هشتاد هزار تومان خرج كرده . ساير دستگاه بيشتر از بزرگى عمارت است . يك اطاق عمارتش را هفت هزار تومان قيمت كردند كه مبل و اسباب چراغ و فرش داشت . دو زن شاه : عايشه و ليلى اعليحضرت اول عايشه خانم را گرفته بعد ليلى خانم . ليلى زائيد يك دختر لقبش ايران الملوك بود ، حالا افتخار السلطنه لقب دارد . هيچ كس نگرفت . چندى قبل انتظام الدوله مهمانى كرده اعليحضرت دست افتخار السلطنه را گرفته به دست پسر انتظام الدوله دادند . ملك « ايزده » را كه از عزت الدوله خريديم پدر عايشه خانم و انتظام الدوله ضبط كرده به تصرف نمىدهند . پول هم رفته ملك هم رفته . همين فقرهء ملك ايزده بالاتر از مطالبى است كه نوشته شد . با آنكه اين همه گفتيم كارى صورت نگرفت . حكم كن و حاكم هيچ كس نيست . مگر خداوند خودش حكمى كند كه احكم الحاكمين است . بخور بخور ! در هيچ عهدى اين قسم نبوده . كار پانصد دينارى تا صد هزار تومانى همينطور روىهم روىهم مانده . اين همه مال مردم را صرافها خوردند . رجال مال كسبه را خوردهاند . همينطور هركس چيزى گيرش بيايد مىخورد . يك ساعت عدالت و حكم نيست . يك در خانهاى نيست كه آدم برود و دو كلمه حرف صحيح بتوان زد . تمام به عيش مشغولند . خداوند نصيب نكند در همچو عهدها انسان به دنيا بيايد . از دنيا و آخرت محروم خواهد ماند . دروغهاى اعتماد السلطنه روزنامه گنجايش ندارد . كتابها لازم است . البته بعضى اشخاص نوشتهاند . به ضبط دروغهاى اعتماد السلطنه « * » نبايد اعتماد كرد . حكايات عدل سلاطين در كتب
--> ( * ) مرادش سالنامهها و روزنامهها و كتابهاى دولتى است كه اعتماد السلطنه مسؤول نشر بود .