سيد محمد كمره اى

12

روزنامه خاطرات سيد محمد كمره اى ( فارسى )

هم گفتند اوايل كه من ضد تشكيلات بودم آقاى وثوق الدوله را ديدم ، فرمودند كه تشكيلات خوب نيست و اگر شماها تشكيلات ندهيد من هم تشكيلات اعتدالىها را موقوف مىنمايم و خوب كارى مىكنيد كه تشكيل نمىكنيد . بعد دفعه ديگر كه من طرفدار تشكيل شدم به آقاى وثوق الدوله عرض نمودم كه چون مجلس و انتخابات پيش‌آمده ناچاريم تشكيل بدهيم . فرمودند اگرچه من عقيده به تشكيل ندارم اما حالا كه ناچار هستيد به تشكيل ، پس خيلى در خوبى جريان او سعى كنيد و افراد خوب تهيه نمائيد تا در انتخابات موفق شويد و همچنين با وجود اينكه شاهزاده نصرت الدوله را آشنا نبودم براى [ آگاهى از ] عقيده او ، چون وزير بود [ مايل بودم ] آشنا شوم ، ملاقات نمودم ، خيلى صحبت نموديم ، معلوم شد به تشكيلات فرقه اعتماد و ميل ندارد و هم‌چنين جاهاى ديگر كه ملاقات مىشود . بنده در قلب خود بسيار خنده نمودم . به آقاى ميرزا سيد مصطفى خان عرض نكردم كه آقاى وثوق الدوله اگر مايل به تشكيلات و مجلس دار الشورا نيست چرا آقا محسن به اين جديت تقاضاى تشكيل فرقه اعتدال را و تقاضاى [ تشكيل ] مجلسى را مىنمايد و به ولايات تزريق مىكند كه تقاضاى مجلس دار الشوراء شود . اگر آقاى وثوق الدوله مايل به تشكيلات نيست خوب است با مخالفين تشكيلات سروسرّى و محبتى پيدا كند نه با شما و ساير رفقاى شما . اگر وثوق الدوله مايل نيست ، خوب بعد اسباب دخول به شغلى را براى مخالف تشكيلات فراهم آورد ، نه براى شما كه رياست مميزى خالصجات اطراف پنج بلوك طهران را تازه دادند و به آقا شيخ حسن خان در يك ماه پيش مفتش بنائىهاى دولتى از طرف وزارت معارف . اما عرض نمودم آقاى وثوق الدوله پهلوانى است ديپلماسى و شماها بچه . همين‌قدر كه اذن جلوس به شما داد و محرمانه با شما نشست و صحبت نمود و شما هرچه در دل از نيات و اسرار داريد به او مىگوئيد ، او هم خيال مىكند كه هرچه در خيال دارد مىگويد . شما كه سهل است ، بالاتر از شما هم از موافقت يا مخالفت به تشكيلات ، از او چيزى نمىفهمد . اما من از علائم و نمايشات خارج چيز مىفهمم .