وقت به مشورت نياز داشتيد به منزل ما بياييد . رضا خان سردار سپه از اين حرف بدش آمده و روابطشان از آن پس قطع مىشود . « 1 » ملكه تاج الملوك همسر رضا شاه در خاطرات خويش به نوعى گفته بالا را تأييد كرده است . به نوشته وى يكى از دلايل علاقمندى رضا خان به دكتر محمد مصدق وزير ماليه ، معاشر و مصاحب بودن وى با مليونى نظير سيد ابو الحسن خرقانى و آقا سيد محمد كمره‌اى بود « به همين لحاظ رضا هم براى وزير ماليه بيش از ديگران اهميت قائل بود . » « 2 » تغيير روش سياسى رضا شاه و بروز ويژگىهاى يك ديكتاتور از وى ، كمره‌اى را در جبهه مخالف وى قرار داد ، به صورتى كه اقدام به تشكيل حزب مخفى به نام مليون كرد . سيد جعفر پيشه‌ورى در يادداشتهاى خود نوشته است كه يك روز سالار ظفر سنجابى ( عضو حزب مليون ) به منزلم آمده بدون مقدمه و تعارف گفت « آيا مىدانى همه ماها كه اسم آزاديخواهى و ميهن‌پرستى بر روى خود گذاشته‌ايم خائن هستيم . . . از ترس مال و مقام و جان خود ، روز اول جلو يارو [ رضا شاه ] را نگرفتند حالا كه مىگويم آقايان هنوز كار از كار نگذشته بياييد جلو بيفتيد ، از ترس صدايشان در نمىآيد ، گوشهايشان را محكم مىگيرند كه حرفهاى ما را نشنوند . . . به شما بگويم ايران فقط يك مرد درست‌وحسابى دارد . گفتم : مىدانم ، آن هم رئيس حزب مليون شما ، كمره‌اى است . گفت : من افتخار دارم و شما هم راست گفتيد . « 3 » » تشكيلات مليون كه رهبر آن كمره‌اى بود و افرادى مانند حسين خان سالار ظفر سنجابى و فرخى يزدى را در عضويت داشت در سال 1309 ش شناسايى شد و از هم پاشيد . اين حزب كه دكتر محمد مصدق نيز به آن گرايش داشت تصميم گرفت كه به مناسبت انتخابات آن سال بيانيه مفصلى نوشته به شكل شبنامه در تمام تهران و ايران پخش نمايد . « سر همين موضوع شبنامه عده

--> ( 1 ) . خاطرات آيت الله پسنديده ، پيشين ، ص 42 . ( 2 ) . خاطرات ملكه پهلوى ، تاج الملوك پهلوى ، بنياد تاريخ شفاهى معاصر ايران ، تهران ، به آفرين ، 1380 . ص 243 . ( 3 ) . احزاب سياسى و انجمنهاى سرى در كرمانشاه ، ج 1 ، نشر سها ، تهران ، صص 263 - 261 ، به نقل از يادداشتهاى زندان ، جعفر پيشه‌ورى ، صص 131 - 128 .