حسن فراهانى
314
روزشمار تاريخ معاصر ايران ( فارسى )
چهارشنبه 15 شهريور 1300 / 7 سپتامبر 1921 / 4 محرم 1340 * تقاضاى رضا خان براى اجاره خالصجات مازندران رضا خان وزير جنگ در نامهاى خطاب به هيئت وزيران با بيان اينكه ، موضوع خالصجات مازندران از مسائلى است كه سالها وقت مسئولين دولت را به خود جلب كرده ، ولى موفقيت كاملى از آن حاصل نشده است ، پيشنهاد كرد براى آنكه منافع دولت به بهترين شيوه تأمين گردد ، دولت همه خالصجات مازندران را به وى اجاره دهد تا با تدبير و نفوذ افراد محلى اشكالات موجود را مرتفع سازد . رضا خان مدعى بود ، با اين اقدام ، منافع دولت وارد خزانه شده و از همه هزينهها و مخارج اردوكشى و غيره نيز جلوگيرى مىشود . رضا خان در پاياننامهء خود تصريح كرد : با اين كار ، راه هرگونه توهم و طغيان و سركشى براى سركردگان محلى كه از اين خالصجات منتفع هستند مسدود خواهد شد . 1 * مذاكره نماينده كمپانى سينكلر و سفير ايران در واشنگتن نماينده كمپانى « سينكلر » ( Sinclair ) كه بعد از كمپانى « استاندارد اويل » ( Standard oil ) از كمپانىهاى معتبر آمريكا بود دربارهء كسب امتياز معادن نفت شمال ايران با حسين علاء نمايندهء سياسى ايران در واشنگتن ملاقات و گفتگو كرد . در حاشيه اين ملاقات وقتى حسين علاء راجع به ميزان استقراض دولت ايران از كمپانى مزبور صحبت كرد ، نماينده كمپانى پاسخ داد : حاضر نيستند در مقابل امتياز پولى بدهند . اينكار مثل اين است كه براى كسب اجازهء به خطر انداختن سرمايه خود ، پيشكش داده باشند . چون هنوز به وجود نفت كافى در شمال ايران اطمينان ندارند و در واقع قماربازى مىكنند . 2 * اعتراض به تبليغات ضد انگليسى وزيرمختار شوروى در تهران كرزن در يادداشتى خطاب به دولت شوروى به شدت نسبت به تبليغات ضد انگليسى وزيرمختار شوروى در تهران ، به دليل آنكه ، اقدامات وى تخطى از قرارداد بازرگانى انگليس و شوروى محسوب مىشود ، اعتراض كرد . 3 * توصيه كرزن به خوددارى از كمك مالى به دولت قوام السلطنه كرزن وزير خارجه انگليس به « كرو » معاون خود ، دستور داد ، موقعيت و سياست دولت انگليس مبنى بر نپرداختن كمك مالى به ايران را بهطور محرمانه با رئيس ، هيئتمديره و نماينده بانك شاهنشاهى در ميان گذارد . 4 « هيو بارنز » ، رئيس هيئتمديره و « سيدنى راجرز » ، مديرعامل بانك ، در ملاقاتشان با كرو با عدم پرداخت مساعدهء قبلى ( و آخرى ) يكصد هزار ليرهاى بانك به دولت ايران ، از محل حق السهم آن سال نفت ، موافقت نكردند . آنها خاطرنشان كردند : پول در واقع متعلق به دولت ايران است و شركت نفت بايد آن را در ماه نوامبر ( آذر ) بپردازد . بنابراين ، دولت ايران حق دارد از تنزيل بروات دولت خوددارى كند . آنها فقط تعهد كردند ، در صورتى كه ايران خواستار كمك بيشترى شود ، به وزارت خارجه انگليس اطلاع دهند . 5 * اعتراض مجدد به توقيف روزنامه خراسان محمد طباطبايى مدير روزنامه خراسان كه نشريهاش در تيرماه از سوى دولت توقيف و هنوز به همان حال باقى بود ، بار ديگر براى رفع توقيف روزنامهاش از رئيس مجلس شوراى ملى خواست اين موضوع را پيگيرى و رسيدگى نمايد . 6 * مطالبه خسارات اتباع ايرانى در زمان انقلاب روسيه پس از استقرار حكومت شوروى و مذاكرات ايران با دولت اين كشور در خصوص پرداخت خسارتهاى وارد شده به اتباع ايرانى در زمان انقلاب روسيه ، امروز عليقلى مشاور الممالك 7 سفير ايران در روسيه شوروى به وزارت