يكشنبه 8 مرداد 1300 / 31 ژوئيه 1921 / 25 ذيقعده 1339 * انتصاب حكمران بوشهر و بنادر مشار الدوله به تصويب وزارت داخله به حكومت بوشهر و بنادر منصوب شد . 1 [ تصوير ] شريف حسين ( ملك حجاز ) * ملاقات كنسول ايران در جده با شريف حسين كنسول ايران در جده امروز شريف حسين 2 ، ملك حجاز را ملاقات نمود و چون شريف حسين به زبان تركى مسلط بود كنسول ايران نيز با وى با زبان تركى صحبت نمود . در اين ديدار شريف حسين اظهار داشت : با اينكه دولت ايران استقلال حكومت حجاز را به رسميت نشناخته ولى به مسئولين تأكيد كرده است در جهت رفاه بيشتر حال حجاج ايرانى همه‌گونه همكارى بنمايند . در پايان مذاكرات كنسول ايران پيشنهاداتى را براى به رسميت شناختن حكومت حجاز از سوى دولت ايران به شريف حسين ارائه نمود كه عبارت بودند از به رسميت شناختن مذهب جعفرى ، رسيدگى به امور اتباع ايران مانند دول ديگر ، عدم اخذ حقوق گمركى از اشياى حجاج ايرانى ، عدم دريافت دو پوند بابت هرحاجى و انعقاد قرارداد تجارتى كه منافع ايران را در حجاز محفوظ دارد . 3

--> ( 1 ) . روزنامه ايران ، 9 / 5 / 1300 ، ص 3 . ( 2 ) . انگلستان در دوران جنگ جهانى اول و پس از آن براى خشنود ساختن قبايل عرب و استفاده از آنان براى حمله بر عثمانيان ، رئيس دو خانواده محتشم در عربستان يعنى شريف حسين و ابن سعود را كه با هم سخت دشمنى داشتند به بازى گرفت و نزد هريك افسرى از كارگزاران خود را گسيل داشت : توماس ادوارد لارنس ( T . E . Lawrence ) را به اردوگاه شريف حسين و ويليام شكسپير ( W . H . l . ShaKespear ) را به نزد سعودىها روانه كرد . پس از كشته شدن شكسپير در جنگ ميان ابن سعود و ابن رشيد ، هارى سنت جان بريجر فيلبى ( John Philby ) را كه تظاهر به اسلام كرده و خود را عبد اللّه نام نهاده بود ، به آنجا فرستاد تا ابن سعود را بر عثمانىها و هم‌پيمانانشان بشوراند . لارنس با شريف حسين پيمان بست و از سوى دولت انگلستان او را نويد داد كه پس از شكست عثمانىها حكومت عربستان بزرگ به او واگذار شود . انگلستان همچنين پيمان‌هاى نهانى مبتنى بر همان وعده‌ها با عبد العزيز منعقد كرد و حكومت او را بر نجد و احساء و قصيم و جبيل به رسميت شناخت و كمك مالى هنگفتى نزد او ارسال داشت . با اين همه انگلستان از نيروى روزافزون ابن سعود بيمناك بود و ازاين‌رو ، به ايجاد اختلاف ميان قبايل هوادار ابن سعود پرداخت . درعين‌حال او را براى تصرف سراسر احساء يارى داد . انگلستان به اين وسيله هم از نفوذ ترك‌هاى جوان و آلمان در سواحل خليج‌فارس جلوگيرى كرد و هم‌امتيازى پرارزش از ابن سعود به دست آورد . در پيمانى كه در 1333 ق / 1915 م ، ميان سرپرسى كاكس از سوى انگلستان و ابن سعود منعقد شد ، مقرر گشت كه ابن سعود بر