دوشنبه 30 خرداد 1300 / 20 ژوئن 1921 / 13 شوال 1339 * درگيرى نيروهاى سعد الدوله با قزاق‌ها سعد الدوله پسر سپهسالار كه فرماندهى يك هزار و دويست نفر از نيروهاى مستقر در لاهيجان را پذيرفته بود ، با قزاق‌ها درگير شده و آنها را شكست داد 1 * پذيرايى سفير ايران در پاريس از هيئت سياسى افغانستان هيئتى از افغانستان به رياست محمد ولى خان ، به منظور اعلان تاجگذارى امان اللّه خان افغان و تشكيل سفارت افغانستان در پاريس وارد اين شهر شدند . 2 پس از استقبال و پذيرايى رسمى دولت فرانسه از اين هيئت افغانى و ديدار آنان با رئيس‌جمهور فرانسه ، به سفارت ايران در پاريس آمدند . سفير ايران در پاريس به افتخار اين هيئت ، امشب يك مهمانى غيررسمى بيست و چهار نفره برگزار كرد . وثوق الدوله نيز ، در اين مهمانى حضور داشت . 3 * بازگشت زبردست خان از مسكو « زبردست خان » از مسكو بازگشت و افراد وى به قصد حمله به يكى از پست‌هاى ژاندارمرى از مرز عبور كردند . كلنل محمد تقى خان كه به شدت نگران اوضاع منطقهء قوچان بود يك واحد دويست نفرى از نيروهاى ژاندارمرى را به آن‌جا گسيل داشت ، ماژور اسماعيل خان ( اسماعيل بهادر ) رهبرى اين عمليات را عهده‌دار شد . 4 * هشدار حكمران نظامى تهران سرتيپ محمود انصارى حكمران نظامى تهران با انتشار اعلانى 5 نسبت به افرادى كه در انديشهء خيانت و توطئه بر ضد مصالح مملكت باشند هشدار داد و تأكيد كرد اين افراد از هر طبقه كه باشند به شدت مجازات خواهند شد . 6 * تظلم دوازده نفر از اتباع روسيه دوازده نفر از اتباع روس كه قبلا در ادارهء ارزاق كار مىكردند ، به سفارت روسيه رفته و اظهار كرده بودند ، اخيرا آنان را به قزاقخانه منتقل كرده‌اند ولى ايشان تمايلى به خدمت در آنجا ندارند . ازاين‌رو ، آنان تقاضا كرده‌اند طلبشان پرداخت شود تا از خدمت مرخص گردند . پيرو اين ماجرا ، وزارت امور خارجه ، امروز طى نامه‌اى از ديويزيون قزاق خواست تا حقوق اين افراد پرداخت شود و از خدمت معافشان كنند . 7

--> ( 1 ) . جنبش ميرزا كوچك خان بنابر گزارش‌هاى سفارت انگليس ، ص 18 . ( 2 ) . دولت افغانستان براى اعلان تاجگذارى امان اللّه خان افغان و دعوت از دول اروپايى و آمريكايى براى برقرار كردن روابط سياسى با اين دولت‌ها ، اين هيئت را عازم اروپا و آمريكا كرده بود ( اسناد وزارت خارجه ، س 1339 ق ، ك 13 ، پ 5 ، ص 8 ) . ( 3 ) . تلگراف سفارت ايران در پاريس به وزارت خارجه ، 31 / 3 / 1300 ، اسناد وزارت خارجه ، س 1339 ق ، ك 17 ، پ 2 ، ص 45 . ( 4 ) . گزارش‌هاى كنسولگرى انگليس در مشهد ، ص 88 . ( 5 ) . متن كامل اعلان فوق الذكر به شرح ذيل است : « گاهى راپرت مىدهند اشخاص مجهول الهويه كه در مقام مقايسه با افراد مملكت در مرتبهء صفر واقعند و نسبت آنها با سكنه اين مملكت نسبت قطره و درياست اين اشخاص از روى نادانى و جهالت يا علت ديگر در مقام خيانت برآمده توطئه بر ضد مصالح مملكت و وطن عزيز خودشان مىنمايند . به واسطهء اين اعلان آنها را خبر مىدهم چنانچه دست از حركات زشت و ناپسند خود برندارند بدون ملاحظه هركس از هرطبقه باشد در نهايت شدت دولت آنها را سياست خواهد نمود . » ( اسناد وزارت خارجه ، س 1339 ق ، ك 26 ، پ 8 ، ص 12 ) . ( 6 ) . اعلان حكومت‌نظامى تهران ، 30 / 3 / 1300 ، اسناد وزارت خارجه ، س 1339 ق ، ك 26 ، پ 8 ، ص 12 . ( 7 ) . مراسله وزارت خارجه به ديويزيون قزاق ، 30 / 3 / 1300 ، اسناد وزارت خارجه ، س 1339 ق ، ك 29 ، پ 4 ، ص 15 .