حسن فراهانى
211
روزشمار تاريخ معاصر ايران ( فارسى )
سهشنبه 31 خرداد 1300 / 21 ژوئن 1921 / 14 شوال 1339 * پذيرش حمايت از منافع ايرانيان در چين از سوى دولت فرانسه در پى درخواست دولت ايران از دولت فرانسه براى حفاظت از منافع ايرانيان مقيم چين ، امروز دولت فرانسه اين درخواست را رسما پذيرفت و به مأمورين سياسى خود در چين دستورات لازم را صادر كرد . 1 * اعلام اسامى اكراد گماشته زبردست خان كارگزارى درهجز و كلات ، صورت اسامى بيست و چهار نفر از سواران كرد ساكن درهجز كه قبلا جزو سواران « لوى » انگليس بودند و اخيرا گماشته زبردست خان شده و همراه او به خاك روسيه فرار كرده و پناهنده شده بودند ، به وزارت امور خارجه ارسال نمود . 2 * انتشار بيانيه حقيقت توسط نمايندگان مجلس امروز ، نزديك به چهل تن از منتخبان مجلس شوراى ملى ، از جمله سيد فاضل كاشانى 3 ، بيانيه تندى 4 در اعتراض به كابينه سياه ، به نام « بيانيه حقيقت » منتشر كردند . 5 * مصوبه هيئت دولت دربارهء دواير غيرقانونى وزارت ماليه با توجه به اينكه ، تشكيلات وزارت ماليه در كابينه سابق مخالف قانون اساسى بود ، هيئت وزيران در جلسه امروز خود ، به پيشنهاد وزارت ماليه ، تصويب نمود كه دواير غيرقانونى وزارت ماليه منحل شود و مطابق قانون تشكيلات ماليه دواير قانونى را تشكيل دهد . 6 * توصيه كاردار آمريكا در خصوص امتياز نفت شمال به دنبال آمادگى دولت ايران براى اعطاى امتيازات نفت و راهآهن ، معادن و . . . به آمريكا « انگرت » ، كاردار سفارت آمريكا در ايران به واشنگتن توصيه كرد آمريكايىها بايد لندن را مطلع سازند و احتمالا خواهان همكارى شوند چون در غير اين صورت ايرانيان بهطور يقين دست به بازى قديمى شرقى يكى را عليه ديگرى برانگيختن خواهند زد . . . قابل تأسف خواهد بود كه ايرانيان فكر كنند ما مشتاق خنثى كردن نقشههاى انگليس براى همكارى هستيم . 7
--> ( 1 ) . تلگراف سفارت ايران در پاريس به وزارت خارجه ، 31 / 3 / 1300 ، اسناد وزارت خارجه ، س 1339 ق ، ك 5 ، پ 2 ، ص 1 و 2 . ( 2 ) . مراسلهء كارگزارى درهجز و كلات به وزارت امور خارجه ، 31 / 3 / 1300 ، اسناد وزارت خارجه ، س 1300 ، ك 42 ، پ 7 ، ص 56 . ( 3 ) . سيد فاضل احمدى كاشانى معروف به آقا سيد فاضل و فاضل كاشى ، فرزند سيد صدر الدين كاشى و جدش آقا سيد احمد ، از فقيهان مشهور زمان خود بود . وى تحصيلات مقدماتى حوزه را نزد روحانيون كاشان طى كرد و در بيست سالگى به اصفهان رفت و پس از سه سال به نجف رفت و نزد اساتيد بزرگ آنجا تلمذ كرد و مرتبه اجتهاد يافت . فاضل كاشى در حدود سال 1327 ق ، به ايران بازگشت و در تهران مقيم شد و حوزه درس تشكيل داد . فاضل در سومين دوره انتخابات مجلس شوراى ملى در سال 1332 ق ، از حوزه انتخابيه شاهرود و بسطام به نمايندگى مجلس شوراى ملى انتخاب شد و جزو گروه چهارده نفره هيئت علميه مجلس بود . به دنبال حركت نيروهاى روسى به سوى تهران ، عدهاى از نمايندگان مجلس به همراه گروهى از مليون مهاجرت كردند كه فاضل نيز جزو نمايندگان مهاجر بود . در نتيجه اين مهاجرت مجلس شوراى ملى از اكثريت افتاد و تعطيل گشت . سرانجام فاضل كاشانى در 27 آبان 1341 ش ، در تهران از دنيا رفت . ( اطلاعات هفتگى ، س 8 ، 20 / 12 / 1327 ، شم 398 ، ص 6 و 7 ؛ اطلاعات ، 28 / 8 / 1341 ، شم 10953 ، ص 5 ؛ اسناد روحانيت و مجلس ، ج 1 ، ص 225 ؛ ديدهها و شنيدهها ، ص 138 ، تاريخ بيست ساله ايران ، ج 1 ، ص 384 - 388 ؛ مجلس و انتخابات ، ص 168 . ) ( 4 ) . شايع بود كه نصرت الدوله فيروز اين بيانيه را تهيه كرده و به امضاى گروهى از منتخبان مجلس رسانده است . ( تاريخ بيست ساله ايران ، ج 1 ، ص 384 - 388 ) . ( 5 ) . تاريخ بيست ساله ايران ، ج 1 ، ص 384 - 388 . ( 6 ) . روزنامه ايران ، 2 / 4 / 1300 ، ص 2 . ( 7 ) . Engert To the Secretary of State , 21 June 1921 , FRUS 1921 , vol II . PP . 634 - 35 .