محمد هاشم آصف ( رستم الحكماء )
70
رستم التواريخ ( فارسى )
درياچهها كه از خوبى و مرغوبى و دلپسندى ، رشك ارم ذات المعاد « 1 » ، به فرمان وى ، فرمانپذيران ، بنا نمودند و در كمال لطف و صفا و در نهايت متانت و غايت استحكام ، از سنگ و آجر و گچ ، همهء آن را ساختند و پرداختند و بيوتات و حجرات و غرف و قصور و در و ديوار آن را با طلاى خاصى و لاجورد بدخشانى و آيينههاى صافى ، مصور و منقش و مزيّن نمودند و شاهنشين دلپسندى ، مخصوص وى ساخته بودند كه هروقت كه در آن مىنشست و امرا و وزرا و باشيان و غلامان به نظام و ترتيب ، از يك جانب او صف مىكشيدند و از جانب ديگرش قريب به هزار زن ماهپيكر پرىمنظر ، يك ازيك ، بهتر و زيباتر و رعناتر و خوشتر ، همه با زينت و زيور و غرقه در گوهر ، به نظم و نسق و ترتيب ، صف مىكشيدند و شاه ، همه را مىديد و تماشا مىنمود . همهء ايشان جمال عالمآراى شاه را مشاهده مىنمودند . اما مردان ، زنان را نمىديدند و زنان ، مردان را نمىديدند . در دولتخانهاش خيابانى به هزار زرع ، طول و صد زرع ، عرض ، با طاقنماهاى خوب ، به جهت نشستن خدم و حشم و ارباب سيف و قلم ، با نقش و نگار ساختند . و دو درياچه فرمود ساختند : يكى به هشتاد جريب ، طول و چهل جريب ، عرض ، و يكى ديگر به چهل جريب ، طول و بيست جريب ، عرض ، و حواشى آنها سنگ تراشيده و همه با جاى شمع و جاى فوارههاى كوچك مسينه و حمام وسيع بىنظير در خوبى و مرغوبى و موزونى و كاروانسراى بسيار وسيع دلگشا و تكيهء دلكش ، پر گل و لاله و ريحان و سرو و صنوبر ، در نهايت آراستگى و پيراستگى در آن ساختند . در اطراف آن دولتخانهء مباركهء پادشاهى ، به جهت امرا و وزرا و باشيان و غلامان خاصه و مقربان درگاه عالمپناهى ، خانههاى موزون پسنديده ، بهقدر رتبهء هركس در خيابانهاى موزون كه درهاى آنها همه روبروى هم بوده .
--> ( 1 ) - نام باغ يا شهرى كه شداد - پسر عاد - بنا كرد كه به بهشت شداد ، معروف شد .