غرض آن‌كه مثل آن شهر پرنقش و نگار ، آراسته و پيراستهء موزون ، پررياض و بساتين و جنّات و انهار و جداول و جعافير دلخواسته ، در ربع مسكون ، كسى نديده و نشنيده . از براى خود در شهر اصفاهان در جنب ديوان‌خانهء بركت‌نشانهء شاه عباسى كه مسمى به چهل ستون است و در وسط ساحت دلگشا و عرصهء جانفزايش كه به‌قدر هزار زرع در هزارزرع مىباشد و به‌قدر صدزرع در صدزرع ، از طرف شرقى تالار ، سقف چوبين منقش به طلاى ناب كانى و لاجورد بدخشانى و آيينه‌هاى صافى با چهل ستون و در ميانش حوض آب و به چهار مرتبه . و در عقب تالار شرقى ، طنابى « 1 » با سقف مرتفع مصور كه رزم و بزم ملوك صفويه ، به همان قسم كه بوده‌اند ، بر ديوارهاى آن نگاشته‌اند و از عقب آن طنابى از طرف غربى ، ايوان گردون‌رفعتى و از طرف جنوبى و شمالى آن دو تالار طولانى و در هر تالار طولانى ، دو تالارچهء فوقانى و از هرطرف ، طنابى سه در گشوده ، با حجرات و بيوتات مناسبهء ضروريه . همهء پايه‌هاى عمارت ، از درون ، سنگ مرمر و رخام و از بيرون ، سنگ گردون فام و از دو طرف شرقى و غربى آن دو درياچهء طولانى و از دو طرف جنوبى و شمالى آن دو حوض و پيرامون آن جدولى پرفوارهء با آب‌افشان . و متصل به تالار ، طويلهء شاه عباسى و دو ارسى چهار - قسمتى از دو طرف تالار ، با سقف‌هاى مقرنس منقش مصور با طلاى ناب كانى و لاجورد بدخشانى كه تالار هفت‌مرتبهء چهل ستون علىقاپى « 2 » ، متصل بر آن سات و به اطرافش آخورهاى سنگين از براى اسب‌هاى خاصهء پادشاهى با جل‌هاى زربفت و يراق‌هاى مرصع به جواهر آبدار به دلخواهى . و از يك طرف ، محدود به انگورستان شاه عباسى كه رشك بهشت برين است و از يك طرف ، محدود به باغ فردوس آساى مسمى به هشت بهشت شاه سليمانى كه در طول و عرض ، تخمينا به‌قدر

--> ( 1 ) - ايوان كوچك در ايوانى بزرگ . ( 2 ) - همان عالىقاپو به معناى دروازهء بلند ، از عمارات مشهور تاريخى اصفهان .