محمد هاشم آصف ( رستم الحكماء )
61
رستم التواريخ ( فارسى )
[ اولاد محمد حسن خان قاجار ] بر ارباب دانش و بينش ، پوشيده مباد كه خاقان عيوقشأن - محمد حسن خان قاجار ، غفر له - را هفت پسر بود كه هريك در شجاعت و رشادت ، بهتر از سام نريمان و رستم دستان « 1 » بودند . نامهاى ايشان آقا محمد خان و مهدى قلى خان و حسين قلى خان - كه مادر نجيبهء ايشان از نجباى قاجار بود و با هم اتفاق داشتند - و على قلى خان و مصطفى قلى خان و مرتضى قلى خان و رضا قلى خان - از مادرهاى ديگر بودند - و يك دختر داشت . و چون مرحوم محمد حسن خان مذكور از نادر « 2 » - پادشاه كشورستان ، تاجبخش باجگير - ياغى و طاغى بود و در دشت قبچاق « 3 » ، گذران مىنمود و هرچند نادر پادشاه ، سعى نمود كه او را به چنگ آورد ، نتوانست . بعد از قتل نادر پادشاه ، ابراهيم شاه - برادرزادهء نادر پادشاه - كه برادر خود - على شاه - را كور نمود ، آقا محمد خان - پسر اكبر ارشد مرحوم محمد حسن خان قاجار - را به چنگآورده و آلت رجوليتش را فرمود قطع نمودند . و بعد از زوال دولت نادرى كه ملوك الطوايف ، يعنى آزاد خان افغان و فتح على خان افشار و ابو الفتح خان بختيارى ، از نسل شيخزاهد جيلانى « 4 » و على مراد خان بختيارى و توشمال « 5 » كريم خان زند همتبلند ، شيرگير ، ببر نخجير ، از هر طرف ، سر بركشيدند و از آمدوشد و گيرودار و كشمكش ، همهء ايران را خصوصا اصفاهان را بىرونق و خالى از آبوتاب نموده بودند ، تا آخر الامر ، خاقان خلد آشيان - محمد حسن خان - بر همه غالب و فايق آمد و سپاه افغان و ازبك بسيار خونخوارى كه در ايران به قتل و غارت و خرابى ، مشغول
--> ( 1 ) - اصل : داستان . ( 2 ) - ندر قلى ، پسر امام قلى پوستيندوز ، از ايل افشار . ( 3 ) - دشتى در تركستان . ( 4 ) - مراد شيخ صفى الدين اردبيلى . ( 5 ) - توشمال به معناى خوانسالار و نيز تيرهاى از ايل ايهاوند هفتلنگ .