محمد هاشم آصف ( رستم الحكماء )
22
رستم التواريخ ( فارسى )
نواب بندهپرور پرسيد كه : « از عمرت چند گذشته ؟ » گفت : دويست و پنجاههزار سال » . نواب بندهپرور ، در تعجّب ماند و گفت : « از زمان حضرت آدم تا حال از هشتهزار سال ، بيش نگذشته » . وى در جواب گفت : « اى بشر بىخبر ، مگر از علم نجوم و هيأت ، اطّلاعى ندارى و از روى درك و فهم و بصيرت در روز اين آسمان نيلگون و آفتاب عالمآراى جهانآرا كه سيصد و شصت برابر جرم زمين مىباشد و به امر الهى ، مربى همهء كاينات است و در شب ماه انور و سيّارههاى ديگر با ثوابت بىشمار با صورتهاى با اختلاف را كه هريك چندين برابر جرم زمين مىباشند ، ملاحظه يا فكر و تأمّل نمىكنى و در خلقت اشياء گوناگون از حيوانات و نباتات و جمادات و فصلهاى چهارگانهء بهار و تابستان و پاييز و زمستان و ساعات و روز و شب و هفته و ماه و سال و قرن و صحت و دردها و دواها و خواص و فوايد اشيا و تزويج و تولد و حيات و معاش و ممات ، تفكر نمىنمايى و از شراب غفلت ، مست مىباشى و از روى ماليخوليا ، فكرهاى دقيق بيهودهء باطل مىنمايى ؟ گويا اكثرى از بنى آدم به اين درد ، مبتلا مىباشند و بسيارى مذهب دهرى « 1 » پيش گرفتهاند . از مذاهب باطله ، از مذهب دهرى ، بدتر مذهبى نيست . « اى بشر از حق بىخبر ، اين را بدان و آگاه باش كه خداى يگانه ، بىجفت و همتا و ربّ الارباب و خلاق و فيّاض ، ازلى و ابديست و محيط به ماسواى خود است از روى علم ، و قايم به ذات خود است و همهء ماسوايش قايم به ذاتپاك بىمانندش مىباشند و او را اوّلى و آخرى نمىباشد و هميشه بوده و كارش خلاقى و رزاقى و فياضى و غفارى و عدل و احسان و حنّانى و منانى بوده و هميشه خواهد بود . به اين صفات مذكوره و تأثيرات از او به فلك الافلاك و از آن به هشت فلك ديگر و از آنها به سيّارات و ثوابت و از آنها به اركان و عناصر و اهويه و طبايع مواليد ثلاثه ، يعنى جماد و نبات و
--> ( 1 ) - يعنى طبيعى مذهبى . كسىكه منكر الوهيت است و طبيعت را منشأ جهان مىداند ، نه پروردگار را .