محمد يوسف ناجى

25

رساله در پادشاهى صفوى ( فارسى )

بر موارد تاريخى مشخص نشان مىدهد . برخى از اين‌روايات ، آشكارا از منابعى است كه به‌لحاظ اعتبار مخدوش هستند . نمونه آن مشارق الانوار رجب برسى است . بخشى ديگر از اين پيشگويى كه بىسابقه هم نيست ، اشاراتى است كه حمل بر هجوم و حمله هلاگوى مغول و برانداختن دولت عباسى شده است . نمونهء آن‌چنين است : از جناب صادق - عليه السّلام - در روضهء كافى روايت نموده كه مفضل پرسيد : قد اختلف هؤلاء فيما بينهم - يعنى ميان بنواميّه و بنىالعباس - چه مىفرمايى در باب خروج بر ايشان در اين وقت ؟ پس آن جناب گويا فرمود : قال : قلت له أيّام عبد اللّه بن علىّ : قد اختلف هؤلاء فيما بينهم ، فقال : دع ذا عنك إنّما يجىء فساد أمرهم من حيث بدا صلاحهم ( كافى : 8 / 212 ) ، يعنى از خراسان آمدن هلاكوخان را خواسته باشند . بخشى از برخورد قدح‌آميز وى با عباسيان به حمله به ابو مسلم مروزى باز مىگردد . وى در اين زمينه به كتابهايى چون انيس المؤمنين و نيز كتاب اربعين خودش ارجاع مىدهد . اين آثار بايد در امتداد رديه‌هايى باشد كه از آغاز دولت صفوى ، بر ضد شخصيت ابو مسلم و ابو مسلم‌نامه نوشته مىشد . انيس المؤمنين اثرى از محمد بن اسحاق ابهرى از شاگردان محقق كركى است كه در كتابش فتاوايى را عليه قصه‌خوانى به‌طور عام و ابو مسلم‌نامه خوانى به‌طور خاص ارائه كرده بود .