كروسينسكى ( مترجم : مهراب اميرى )
350
ده سفرنامه ( فارسى )
مهارت و استادى نقاشى شده بود . اتاق را فرش نكرده بودند ، ولى تعداد زيادى قالى در يك گوشه بر رويهم مشاهده مىشد . رويهمرفته ما از چهار عمارت و باغ ديدن نموديم كه همه از آب چشمه سيراب مىشدند . در اينجا ما يك گنبد بزرگ و مجللى را مشاهده نموديم كه با انواع رنگهاى مختلف نقاشى شده و ديوارهاى بلندش با كاشىهاى هلندى مزين شده بود با كمى فاصله روى يك بلندى عمارت كوچكى به چشم مىخورد كه احتمالا يك رصدخانه بود . تمام مناطق مازندران سرزمينى است زيبا و قشنگ ، و فاصله اينجا تا درياى خزر پنج مايل است مناظر كوههاى پشت قصر ، و صداى ريزش آبشارها ، و نغمه و آواى پرندگان در اين منطقه بسيار فرحانگيز و دلپذير است ولى هنوز بدبختىها و ناكامىهاى مردم مازندران فكر مرا به خود مشغول مىدارد و بههمين خاطر هم تمام آن خاطرات خوش و دلپذير را ناديده مىانگارم . » « 40 » يادگار و آثار عام المنفعه زيادى از زمان شاه عباس به جاى مانده است كه از آن جمله مىتوان جاده سنگفرش يا راه كاروانرو مازندران را نام برد اين جاده به طول تقريبا سيصد مايل از كاشغر در جنوب شرقى خزر چند منزل آن سوى استرآباد ، تا سرزمينهاى جنوب غربى درياى خزر امتداد مىيابد سنگفرشهاى اين جاده هنوز مانند زمان هانوى باقىمانده است هرچند در بعضى نقاط آن را مرمت و بازسازى كردهاند . اين جاده در بعضى جاها بيش از بيست يا رد پهنا دارد و هردو طرف نيز خندقكشى شده است در طول اين جاده پلهاى متعددى احداث كردهاند معمولا نهرهاى آبى كه از زير اين پلها عبور مىكند اغلب به مصارف كشتزارهاى برنج مىرسد .
--> ( 40 ) - اين قصر در حال حاضر بهطور كلى خراب و از بين رفته است . « نويسنده » .