كروسينسكى ( مترجم : مهراب اميرى )
346
ده سفرنامه ( فارسى )
بطوريكه گفته شده اين سرزمين محلى بود كه رستم فرمان - رواى زابلستان براى رهايى پادشاه خود كه در اينجا زندانى بوده با ديو سفيد به نبرد پرداخته است و اين جنگ يكى از شاهكارهاى برجسته اين قهرمان بهشمار مىآيد . غير از رودخانههاى كوچكتر ، دو رودخانه بزرگ نيز در اين استان جريان دارد كه هردو از سلسله جبال البرز سرچشمه مىگيرند و به درياى خزر مىريزند . فورستر « 35 » مىگويد كه رودخانه مازندران ( يكى از اين دو ) ، از شمال غرب اين استان سرچشمه مىگيرد و پس از عبور از سرزمينهاى صاف و مسطح در منطقه مشهدسر به درياى خزر مىپيوندد . تجارت اين استان پررونق و قابلملاحظه و خانههاى روستايى آن بسيار تميز و قشنگ و بر روى تپههاى سرسبز يا در ميان درههاى حاصلخيز زيبا در كنار نهرهاى آبشيرين ساخته شده است . كرسىنشين استان مازندران شهر سارى است كه زمانى اقامتگاه آغا محمد خان قاجار بوده است و حالا يكى از شاهزادگان براين شهر حكومت مىكند . سارى يكى از شهرهاى باستانى ايران است و فردوسى به كرات از آن نام برده است . هنگامى كه هانوى « 36 » از اين شهر ديدن نمود تعداد چهار يا پنج پرستشگاه گلى مربوط به دوران ايران باستان در اين شهر باقى بود كه قطر و ارتفاع گنبد هريك به ترتيب به سى ، و يكصد و بيست پا مىرسيد . سارى شهرى است كوچك ، ولى داراى حصارى مستحكم و خندقى عميق است تعدادى خانوار ارمنى درحومه اين شهر سكونت دارند و عدهاى تجار و بازرگان نيز در اين شهر به كار و كسب اشتغال دارند ، اينان مال التجارههاى خود را به استرخان صادر ، و
--> ( 35 ) - Forster ( 36 ) - Hanway