كروسينسكى ( مترجم : مهراب اميرى )
294
ده سفرنامه ( فارسى )
( 3 ) همانطورى كه در ذيل بخش هفتم گفتيم سرهارفورد جونز موفق شد قراردادى به نام قرارداد مجمل با دربار تهران به امضاء برساند و فرانسويها را از تهران اخراج نمايد و جانشين او سرگوراوزلى نيز قرارداد ديگرى كه مكمل اين قرارداد بود به نام قرارداد مفصل با دولت ايران منعقد نمود ( به جلد دوم همين كتاب مراجعه شود ) ولى بر خلاف انتظار فتحعلى شاه برادرش پادشاه انگلستان به اين قراردادها وفادار نماند چون قبلا در سال 1807 قرارداد محرمانهاى در باب تقسيم ايران به مناطق نفوذ با روسها بسته بود علنا نمىخواست بر عليه روسيه وارد مبارزه شود و براى استقرار صلح بين روس و ايران مىكوشيد سفير انگليس با فرمانده قواى روسيه در قفقاز مكاتبه برقرار نمود و سعى كرد كه شرايط سنگين متاركه او را بر دولت ايران تحميل كند . اما عباس ميرزا كه به فتوحات درخشانى در قفقاز نائل آمده بود مقاومت مىكرد و به قرارداد ايران و انگليس متمسك مىشد ولى سفير انگليس به استناد قرارداد دوستى انگليس و روس و براى اينكه روسيه بتواند در برابر فرانسه مقاومت بيشترى كند به منظور متاركه جنگ بين روس و ايران افسران انگليسى را كه در ارتش عباس ميرزا بودند احضار كرد به اين معنى كه در كنار ارس محرمانه با نمايندگان روسيه ملاقاتى نمود و تعليماتى صادر كرد ، به دنبال اين ملاقات تمام افسران انگليسى كه در ارتش عباس ميرزا بودند محل خدمت خود را ترك نمودند و روسها هم بلافاصله شبانه به اردوى عباس ميرزا شبيخون زدند و در نتيجه نقشه خائنانه سفير انگليس و كنارهگيرى افسران انگليسى از قشون ايران تمام توپخانه و مهمات و ذخاير ارتش عباس ميرزا به دست قشون روس به باد تاراج رفت و عباس ميرزا ناچار بهطرف تبريز عقبنشينى نمود . بدين ترتيب شكست قشون ايران در اصلاندوز زمينه را براى