ماليات و وصول عوارض گمركى ماليات و عوارض گمركى در ايران از طريق چند دستگاه مسئول از طرف دولت كه در حقيقت مالك اصلى است صورت مىگيرد از اجناس و مال التجاره‌هاى وارداتى در بندر بوشهر صدى پنج گمرك يا عوارض وصول مىگردد ( اضافه بر اين عوارض شيخ بوشهر از هر لنگه قماش وارداتى نيز يك طاقه چيت ماليات يا حق العمل گمركى دريافت مىنمايد ) . بطورى كه مشاهده كرده‌ام بين بوشهر و شيراز نه ايستگاه راهدارخانه وجود دارد كه در هر قراولخانه از كل محموله در حدود نيم پياستر « 2 » راهدارى دريافت مىگردد . در شيراز كاروانهاى حامل محمولات وارداتى در گمرك‌خانه متوقف مىشوند و در آنجا بازرسى و قيمت‌گذارى مىشوند و از كل بها مبلغى در حدود دو و نيم درصد عوارض وصول مىگردد . در گمرك‌خانه‌ها مأمورين مالياتى سعى دارند كه قيمت اجناس را بالاتر از بهاى واقعى قيمت‌گذارى نمايند و از طرفى صاحبان كالا تلاش مىكنند تا با پرداخت رشوه كالاها را كمتر از بهاى واقعى قيمت‌گذارى نمايند . در گذشته براى ترخيص لنگه‌هاى شال از گمرك بين صاحبان كالا و مأمورين گمرك مشاجرات لفظى زيادى رخ مىداد ولى اخيرا شاه فرمانى صادر كرد كه عوارض گمركى را بر مبناى وزن محموله دريافت نمايند . كاروانهائى كه از بوشهر عازم عراق ( ولايات مركزى )

--> ( 2 ) - هر پياستر معادل يكصد سنت است . « مترجم »