عبد الحسين نوايى

92

دولتهاى ايران از آغاز مشروطيت تا اولتيماتم ( فارسى )

طرفداران آن پشتيبانى مىنمود و در ابتداى كار در سفارت را به روى بست‌نشينان باز - گذاشت و اجازه داد كه ديگ‌هاى پلو بر سر بار رود ، با نظريات دولت روس كه از اول به اين نهضت با سوءظن نگريسته بود همداستان گردد . تا آنجا كه سفير انگليس به همراهى مسيو دوهارتويك سفير روسيه به وزارت خارجه ايران مراجعه كرد و روش مجلس را در حمله و تندروى به دستگاه شاه مستبد قاجار خلاف مصلحت دانست و دولتين روس و انگليس ايران را به اعمال نفوذ و آوردن قواى مسلح تهديد نمودند . با اين‌همه در ميان ملت انگلستان كسانى بودند كه نسبت به ايران و ايرانى علاقمند شده بودند و ادبيات و هنر ايرانى در قرون گذشته نظر آنان را جلب نموده بود . از جملهء اين اشخاص ادوارد براون مستشرق معروف انگليسى است كه بر اثر مسافرت به نواحى ايران و عثمانى نسبت به اين دو مملكت محبت و ارادتى تمام يافته و بخصوص علاقهء فراوان به ايران پيدا كرده بود . بايد دانست كه وى در اين علاقهء عجيب و فراوان نسبت به اقوام مشرق‌زمين و مسلمان ، به هم‌وطن خود ويلفريد بلنت معروف تأسى كرده بود . ويلفريد بلنت « 1 » از كسانى است كه در هنگام جنگ انگليسيان با متمهدى سودانى ، براى بسط نفوذ امپرياليسم انگليس در سودان ، صريحا اظهار مىداشت كه هرچه از انگليسىها كشته مىشود من خوشحال مىشوم و اين بيان او مدتها موجب سروصدا و اعتراض شد . اما بلنت از روى كمال عقيده و علاقه به يك مشت مسلمان بىآزارى كه مورد حملهء امپرياليسم و توسعه‌طلبى انگليسى واقع شده بودند از اظهار نفرت به هموطنان خويش خوددارى نمىكرد . خدمات ادوارد براون به ايران خدمات براون نسبت به ايرانيان و آزاديخواهان به اندازه‌اى مؤثر شد كه

--> ( 1 ) - WILFRID BIUNT